.
.
Βασούλα Ευθυμιάδου

Βασούλα Ευθυμιάδου

ΣτιχουργόςΣυνθέτηςΤραγούδι

Βασούλα Ευθυμιάδου

Ημερομηνία Γέννησης3 Ιανουαρίου 1935
Απεβίωσε16 Ιουλίου 2021

Η Βασιλική (Βασούλα) Ευθυμιάδου, το γένος Κελεσίδη, γεννήθηκε το 1935 στη Λεκάνη Καβάλας. Μεγάλωσε σε ένα έντονα ποντιακό περιβάλλον, μέσα στο οποίο η ποντιακή διάλεκτος, η μουσική και το τραγούδι αποτελούσαν οργανικό μέρος της καθημερινότητας. Τα βιώματα αυτά διαμόρφωσαν από νωρίς τη σχέση της με την παράδοση και έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη μετέπειτα καλλιτεχνική και πολιτιστική της δραστηριότητα.

Η αγάπη της για τη διατήρηση και τη μετάδοση της ποντιακής παράδοσης εκφράστηκε και μέσα από τον χορό. Ήδη από τη δεκαετία του 1970 παρέδιδε στο σπίτι της μαθήματα ποντιακών χορών σε παιδιά ποντιακών οικογενειών της Νίκαιας και της ευρύτερης περιοχής, συμβάλλοντας με τον δικό της τρόπο στη μεταβίβαση της παράδοσης στις νεότερες γενιές.

Παράλληλα, η σχέση της με το ποντιακό τραγούδι είχε ήδη περάσει στη δισκογραφία. Οι πρώτες καταγεγραμμένες κυκλοφορίες της ανάγονται στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Στον Ποντιακό Στίχο καταγράφονται, μεταξύ άλλων, τα «Τη γραίας το σ̌αλβάρι / Τα ψ̌ήα» του 1969, «Χορός Θρακιώτικος Ζωναράδικος / Ο Στάθης ας σην Καστοριάν» του 1970 και μια ιδιαίτερα πυκνή σειρά δίσκων 45 στροφών το 1971. Η περίοδος αυτή σηματοδοτεί και την έναρξη μιας μακρόχρονης συνεργασίας με τον Νίκο Τσιμαχίδη, μια από τις σημαντικότερες μορφές του ποντιακού βιολιού.

Από εκείνη την πρώτη περίοδο προέρχονται ηχογραφήσεις όπως τα «Τα ποντιακά παιδία / Το παράπονο του πατέρα», «Τίμι-τίμι τον αητόν / Τερώ τα στράτας», «Τ’ έρημον η ξενιτεία / Εμπροπίσ’», «Επέμ’να ορφανόν / Τα κέφια της Βασούλας» και «Το βιολίν επήρεν άψιμον / Αροθυμώ και έρχουμαι». Στις παραγωγές αυτές συναντάται ήδη και ο Γεώργιος Κελίδης, άλλοτε ως στιχουργός ή συνθέτης και άλλοτε ως μουσικός. Χαρακτηριστικά, στο «Αροθυμώ και έρχουμαι» οι στίχοι είναι του Κελίδη, ενώ η μουσική του Νίκου Τσιμαχίδη.

Το 1973 συμμετείχε επίσης στον δίσκο «Η αθάνατη λύρα του Πόντου», όπου εμφανίζεται μαζί με τον Νίκο Τσιμαχίδη και άλλους καλλιτέχνες της εποχής. Η συγκεκριμένη παραγωγή περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το «Τη Τσ̌οφούλας η σεβντά», με τη Βασούλα Ευθυμιάδου και τον Τσιμαχίδη στο τραγούδι και τον Γεώργιο Κελίδη στα πλήκτρα.

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 διεύρυνε τη δραστηριότητά της και προς το ποντιακό θέατρο, συμμετέχοντας ενεργά στη θεατρική ομάδα της Ένωσης Ποντίων Νίκαιας–Κορυδαλλού. Καθοριστική υπήρξε εκεί η συνεργασία της με τον Γεώργιο Κελίδη, συγγραφέα, σκηνοθέτη και έφορο του θεατρικού τμήματος, μέσα από την οποία ανέδειξε και την υποκριτική πλευρά της καλλιτεχνικής της παρουσίας.

Η μουσική, ωστόσο, παρέμεινε ο βασικός άξονας της πορείας της. Εμφανιζόταν σε ποντιακά στέκια και εκδηλώσεις της Αττικής και συνέχισε επί δεκαετίες τη συνεργασία της με τον Νίκο Τσιμαχίδη, με τον οποίο διαμόρφωσε ένα ιδιαίτερα αναγνωρίσιμο ερμηνευτικό δίδυμο. Ο Τσιμαχίδης, αυτοδίδακτος βιολιστής με δισκογραφική δραστηριότητα ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 1960, αποτέλεσε τον σταθερότερο μουσικό συνεργάτη της.

Η συνεργασία τους συνεχίστηκε και σε μεταγενέστερες παραγωγές. Το 1992 καταγράφεται η συμμετοχή της στο «Ποντιακό Ξεφάντωμα», ενώ το 1993 ακολούθησαν τα «Το χρυσό βιολί του Πόντου» και «Μακεδών Αλέξανδρε». Στις αρχές του 21ου αιώνα η δισκογραφική της παρουσία γνώρισε νέα περίοδο δραστηριότητας με τα «Ο ποπάς και η ποπαδία» (2002), «Αλησμόνητες πατρίδες» (2004), «Τα κέφια της Βασούλας» (2005) και «Πόντος, πατρίδα μ’ έμορφον» (2007).

Ιδιαίτερη θέση στην πορεία της κατέχει το γεγονός ότι δεν περιορίστηκε στον ρόλο της ερμηνεύτριας. Υπέγραψε η ίδια στίχους και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μουσική σε σημαντικό αριθμό τραγουδιών. Στις «Αλησμόνητες πατρίδες» συνυπογράφει με τον Νίκο Τσιμαχίδη τραγούδια όπως τα «Ελάστα κι επορπάτεσα», «Έλα, έλα μετ’ εμέν» και «Μακεδονία έμορφος», ενώ στο «Πόντος, πατρίδα μ’ έμορφον» εμφανίζεται ως στιχουργός σε μεγάλο μέρος του υλικού.

Ανάμεσα στα τραγούδια που φέρουν αποκλειστικά δικούς της στίχους βρίσκονται τα «Η μπάλα», «Σα μαύρα», «Πατέρα», «Έφυγαμε ας σον Πόντον» και «Πόντιος κι έναν ομμάτ’», αποτυπώνοντας ένα στιχουργικό εύρος που κινείται από το χιούμορ και την καθημερινότητα έως τη μνήμη, την ξενιτιά και την απώλεια.

Η έκταση της δισκογραφικής της παρουσίας επιβεβαιώνεται και από νεότερη ακαδημαϊκή έρευνα του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, η οποία εξετάζει τη γυναικεία φωνή στην ποντιακή δισκογραφία από το 1970 έως το 2000. Με ποσοτικό κριτήριο τη δισκογραφική δραστηριότητα, η Βασούλα Ευθυμιάδου συγκαταλέγεται στις πέντε γυναίκες ερμηνεύτριες με τις περισσότερες συμμετοχές κατά την εξεταζόμενη περίοδο.

Ήταν παντρεμένη με τον Μανώλη Αναλυτή (1930–2012) και δεν απέκτησαν παιδιά. Η ίδια έφυγε από τη ζωή στις 16 Ιουλίου 2021, αφήνοντας πίσω της μια πολυδιάστατη παρουσία που συνδύασε το τραγούδι, τη στιχουργία, το θέατρο, τον χορό και τη βιωματική μετάδοση της ποντιακής παράδοσης στις νεότερες γενιές.


lyrics

Τραγούδια (79)


Ποντιακός Στίχος - Pontian Lyrics 2026

Επικοινωνία: infoDUMMY@pontianlyrics.gr

Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της IpHost