Αρχιμήδης Γεωργιάδης
Αρχιμήδης Γεωργιάδης
8 Σεπτεμβρίου 1939Ο Αρχιμήδης Γεωργιάδης γεννήθηκε το 1939 στους Γεωργιανούς Ημαθίας. Η οικογένειά του είχε καταγωγή από τον Καύκασο και ρίζες στον ιστορικό Πόντο, με προέλευση από την περιοχή του Καρς. Μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον όπου η μουσική αποτελούσε φυσικό κομμάτι της καθημερινότητας καθώς ο πατέρας του αγαπούσε τη λύρα και το τραγούδι, γεγονός που επηρέασε καθοριστικά την πορεία του.
Από πολύ μικρή ηλικία έδειξε έντονη έλξη προς τη λύρα. Πριν ακόμη αποκτήσει όργανο, αυτοσχεδίαζε με ξύλα, προσποιούμενος ότι παίζει. Στα μαθητικά του χρόνια ήρθε σε επαφή με πραγματική λύρα και μέσα σε ελάχιστο χρόνο κατάφερε να αποδώσει σκοπούς μόνο με το αυτί. Δεν είχε τη δυνατότητα να σπουδάσει μουσική· υπήρξε αυτοδίδακτος, μαθαίνοντας αποκλειστικά μέσα από ακρόαση και μίμηση.
Καθοριστική υπήρξε η επιρροή του μεγάλου Γώγου Πετρίδη, τον οποίο άκουγε με προσήλωση και θεωρούσε πρότυπο. Μέσα από το ραδιόφωνο και τις σπάνιες ζωντανές ακροάσεις, ο Αρχιμήδης Γεωργιάδης διαμόρφωσε αυστηρή αισθητική αντίληψη για το ποντιακό δημοτικό τραγούδι, δίνοντας έμφαση στη γεμάτη φωνή, στον σωστό σκοπό και στην πιστή απόδοση της παράδοσης.
Σε ηλικία μόλις δεκατριών ετών έπαιξε για πρώτη φορά σε γάμο. Την ίδια περίοδο βρέθηκε να παίζει λύρα για συνεχόμενες ημέρες σε απομακρυσμένα χωριά, όπως στη Μικρή Σάντα, σε μια εποχή χωρίς οδικό δίκτυο, μετακινούμενος με άλογα. Η φήμη του εξαπλώθηκε γρήγορα στη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία.
Από τη δεκαετία του 1950 και μετά εργάστηκε συστηματικά σε ποντιακά μουσικά κέντρα, αρχικά στους Γεωργιανούς και στη συνέχεια σε ιστορικά μαγαζιά της Βέροιας, το Κορτσόπον και την Ακρόπολη. Υπήρξε βασικό στέλεχος ποντιακών μουσικών σχημάτων και συνεργάστηκε για σειρά ετών με τη Σοφία Παπαδοπούλου, με την οποία πραγματοποίησε εκτεταμένες περιοδείες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Έπαιξε σε μεγάλες αίθουσες της Ευρώπης, κυρίως στη Γερμανία, την Ολλανδία και το Βέλγιο, συχνά καλεσμένος ποντιακών συλλόγων, μπροστά σε πολυπληθές κοινό. Το 1982 συμμετείχε σε πολιτιστική αποστολή στην Τουρκία, όπου η παρουσία του προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση και προβλήθηκε από τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Στη δισκογραφία του περιλαμβάνονται τρεις μεγάλοι δίσκοι, τόσο σε συνεργασίες όσο και ατομικά, όπου συνδυάζει λύρα και τραγούδι. Παρά τη φήμη του, παρέμεινε χαμηλών τόνων, αποφεύγοντας την προβολή του ονόματός του, αφήνοντας τη μουσική να μιλά από μόνη της.
Ιδιαίτερη σημασία έδωσε πάντα στους καθιστικούς, επιτραπέζιους σκοπούς, τους οποίους θεωρούσε βασικό φορέα της ποντιακής μουσικής μνήμης. Υπήρξε σταθερός υπερασπιστής της παράδοσης, επιμένοντας στην αυθεντική μορφή του ποντιακού δημοτικού τραγουδιού και αντιστεκόμενος στον εκφυλισμό και την αλλοίωσή του.
Παράλληλα, ασχολήθηκε με την κατασκευή λύρας, γνωρίζοντας σε βάθος τα ξύλα, τις διαστάσεις και την ακουστική του οργάνου. Διατήρησε δεκάδες λύρες, πολλές από τις οποίες χάρισε σε νεότερους μουσικούς.
Ο Αρχιμήδης Γεωργιάδης υπήρξε και παραμένει μια μορφή βαθιά δεμένη με την ουσία της ποντιακής μουσικής: αυτοδίδακτος, αυστηρός, λιτός, με απόλυτη αφοσίωση στη λύρα και στο τραγούδι ως φορείς μνήμης, ταυτότητας και ζωής.
album
Albums/Singles (4)
lyrics
Τραγούδια (35)
- Αγγέλ’ θα παραστέκ’νε σε - Έλα, πουλί μ’, ας σα μακρά
- Ακεί πέρα σο ραχ̌ίν - Ο Πόντος περιμένει
- Εγώ τηνάν εγάπανα - Έλα, πουλί μ’, ας σα μακρά
- Έκαψεν την καρδία μ’ - Έλα, πουλί μ’, ας σα μακρά
- Έλα, πουλί μ’, ας σα μακρά - Έλα, πουλί μ’, ας σα μακρά
- Έμορφος είσαι έμορφος - Ο Πόντος περιμένει
- Έναν και μαναχόν είσαι - Έλα, πουλί μ’, ας σα μακρά
- Η ξενιτεία έν’ βαρύν - Έλα, πουλί μ’, ας σα μακρά
- Η φοτά σ’ κοσ̌κινίεται - Έλα, πουλί μ’, ας σα μακρά
- Θα σκοτών’νε με, μανίτσα μ’ - Ο Πόντος περιμένει
- Θα σκοτών’νε με, μανίτσα μ’ - Θα σκοτών’νε με, μανίτσα μ’/Φτωχός έμ’νε και ’κ’ έξερα
- Θεέ μ’ - Σοφία Παπαδοπούλου Νο2 | Πόντιοι, η χρυσή ελληνική ράτσα
- Κάτ’ θα λέω σε, κορτσόπον - Ο Πόντος περιμένει
- Καταραμέντσα νισ̌αλή - Σοφία Παπαδοπούλου Νο2 | Πόντιοι, η χρυσή ελληνική ράτσα
- Μη κλαις, πουλόπο μ’ - Σοφία Παπαδοπούλου Νο2 | Πόντιοι, η χρυσή ελληνική ράτσα
- Νε κουτσ̌ή μελαχρινή - Ο Πόντος περιμένει
- Όλυμπε μ’, τα χωρία σου - Σοφία Παπαδοπούλου Νο2 | Πόντιοι, η χρυσή ελληνική ράτσα
- Όνταν έρχουμαι σην πόρτα σ’ - Ο Πόντος περιμένει
- Ορφανός που γεννίεται - Ο Πόντος περιμένει
- Πάντα τα μαύρα να φορείς - Έλα, πουλί μ’, ας σα μακρά
- Περιστερόπον ’ίνουμαι¹ - Έλα, πουλί μ’, ας σα μακρά
- Ποίος εμέναν τον καρίπ’ - Σοφία Παπαδοπούλου Νο2 | Πόντιοι, η χρυσή ελληνική ράτσα
- Σ’ έρημον την Σερβίαν - Σοφία Παπαδοπούλου Νο2 | Πόντιοι, η χρυσή ελληνική ράτσα
- Σ’ έρημον την Τσ̌ατάλ-γαγιάν - Σοφία Παπαδοπούλου Νο2 | Πόντιοι, η χρυσή ελληνική ράτσα
- Σην εγκάλια μ’ εκοιμούτον - Ο Πόντος περιμένει
- Σην θάλασσαν σο πέλαγος - Σοφία Παπαδοπούλου Νο2 | Πόντιοι, η χρυσή ελληνική ράτσα
- Σίτα̤ ο ήλεν έκαιεν - Σοφία Παπαδοπούλου Νο2 | Πόντιοι, η χρυσή ελληνική ράτσα
- Τ’ αιγιδόπον βόσ̌κεται - Έλα, πουλί μ’, ας σα μακρά
- Τ’ αρνί μ’ το ματωμένον - Σοφία Παπαδοπούλου Νο2 | Πόντιοι, η χρυσή ελληνική ράτσα
- Τη Βέροιας τα νερά - Έλα, πουλί μ’, ας σα μακρά
- Τσ̌οπάνε - Σοφία Παπαδοπούλου Νο2 | Πόντιοι, η χρυσή ελληνική ράτσα
- Φτωχός έμ’νε και ’κ’ έξερα - Θα σκοτών’νε με, μανίτσα μ’/Φτωχός έμ’νε και ’κ’ έξερα
- Φτωχός έμ’νε και ’κ’ έξερα - Ο Πόντος περιμένει
- Χ̌όρα μ’, ας σο πορπάτεμα σ’ - Έλα, πουλί μ’, ας σα μακρά
- Χρυσάγγελος θα ’ίνουμαι - Σοφία Παπαδοπούλου Νο2 | Πόντιοι, η χρυσή ελληνική ράτσα
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 