.
.
Λευτέρης Κοκκινίδης

Λευτέρης Κοκκινίδης

ΣτιχουργόςΤραγούδι

Λευτέρης Κοκκινίδης

Ημερομηνία Γέννησης1 Σεπτεμβρίου 1948
Απεβίωσε5 Φεβρουαρίου 2026
fullscreen
Ο Λευτέρης Κοκκινίδης γεννήθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 1948 στο Δρέπανο Κοζάνης. Γονείς του ήταν ο Κωνσταντίνος Κοκκινίδης και η Μαρία Τριανταφυλλίδου με καταγωγή από το χωριό Μελιανάντων του Χαψίκιοϊ και το Ατα-Παζάρ του Πόντου αντίστοιχα. Από νωρίς βίωσε την ποντιακή παράδοση όχι ως αφήγηση του παρελθόντος αλλά ως ζωντανή καθημερινότητα, πλάι σε ανθρώπους πρώτης γενιάς όπως ο Γεώργιος Ποσινακίδης, ο Κώστας Χαραλαμπίδης, ο Γιάννης Αραπίδης και ο παππούς του Βασίλης Κοκκινίδης, μορφές που καθόρισαν το αισθητήριο και τη στάση του απέναντι στο τραγούδι και το μουχαπέτ’. Η αγάπη του για το ποντιακό στοιχείο τον οδήγησε φυσικά στη στιχοπλοκή. Σκάρωνε δίστιχα με αυθεντικό λόγο και βιωματικό φορτίο, αρκετά από τα οποία βρήκαν τον δρόμο τους στη δισκογραφία, χωρίς ποτέ να χάσουν τον χαρακτήρα του μουχαπέτ’ από τον οποίο γεννήθηκαν. Αθεράπευτα μουχαπετλής, δεν άργησε να περάσει και ο ίδιος στο στούντιο, κάνοντας την πρώτη του εμφάνιση στη δισκογραφία το 2000 με φιλική συμμετοχή στον δίσκο του Κώστα Παναγιωτίδη «Στα χνάρια της Ρωμανίας». Ακολούθησαν συμμετοχές σε μεταγενέστερες δισκογραφικές δουλειές, όπως «Το μεκατίρι μ’», το «Ση παλαιών τη στράταν» και το «Παρχαρί’ ευωδίας», όταν νεότεροι μουσικοί, όπως ο Γιάννης Τσανασίδης και ο Γιώργος Βέργος, αναζήτησαν ανθρώπους της παλιάς γενιάς με βιωματική γνώση στο τραγούδι και το μουχαπέτ’, θέλοντας να καταγράψουν όχι μόνο τραγούδια αλλά και έναν τρόπο και μια στάση ζωής. Για πολλά χρόνια διατηρούσε καφενείο-μεζεδοπωλείο με την επωνυμία «Το Χάραμαν» στον Άγιο Δημήτριο Κοζάνης, έναν χώρο που εξελίχθηκε σε άτυπο καταφύγιο του ποντιακού τραγουδιού. Εκεί φιλοξενήθηκαν αμέτρητες στιγμές μυσταγωγίας, γνήσια μουχαπέτια και συναντήσεις γενεών, με τη συμμετοχή και πολλών νέων ανθρώπων, στους οποίους ήταν ιδιαίτερα αγαπητός. Θερμός χαρακτήρας, παθιασμένος με το ποντιακό τραγούδι και τον στίχο, αγαπούσε να βρίσκεται κοντά στη νεολαία και να μεταφέρει το βιωματικό του ανάγνωσμα χωρίς διδακτισμό, μέσα από το τραγούδι, τη συζήτηση και το κοινό βίωμα. Άνθρωπος φιλικός, παρών σε κάθε ποντιακό γλέντι, άφησε έντονα χαραγμένη τη μορφή του στη μνήμη όσων τον έζησαν. Η χαρακτηριστική του στάση, να σηκώνεται όρθιος με ανοιχτά τα χέρια εν μέσω μέθεξης κατά τη διάρκεια ενός μουχαπέτ’, παραμένει ανεξίτηλη εικόνα μιας ζωής δοσμένης στο τραγούδι και την κοινότητα. Στην προσωπική του ζωή ήταν παντρεμένος με την Ασπασία Σακαλή, με την οποία απέκτησαν τρία παιδιά, τον Κωνσταντίνο, τον Εμμανουήλ και τη Μαρία. Ο Λευτέρης Κοκκινίδης απεβίωσε στις 5 Φεβρουαρίου 2026, συνεπεία εγκεφαλικού επεισοδίου, αφήνοντας πίσω του ένα καθαρό και βαθύ αποτύπωμα στο βιωματικό ποντιακό τραγούδι και στον ποντιακό στίχο, ένα αποτύπωμα που συνεχίζει να ζει μέσα από τις φωνές, τις μνήμες και τα μουχαπέτια όσων τον αγάπησαν. Παρακάτω παρατίθεται συνέντευξη/συζήτησή του με τον Γιάννη Τσανασίδη την 16/11/2022 Όπως είπα εγώ απράνας για τ’ αε-Λευθερί’, είπεν ο Ποσινάκ’ς για τ’ Αγιαννί’. Τα σ̌κυλία θα τρών’ ατ’ς, τ’ Αγιαννί’ χ̌ιόν’ ατόσον έτον! Τότε με τα ποδάρι͜α επέγ̆’ναν κι έρχουνταν σα χωρία. Ποίος είν’; ποίος είν’; Θα τρώγ’νε τ’ ανθρώπ’ς! Σ̌κυλία εμείς, σ̌κυλία εείν’. Εξέβαν και ένας ας ση σκάλαν απάν’ είδεν Κοιλαδέτ’ είναι, λέει τον Ποσινάκ’ «Κοιλαδέτ’ είναι, θείο». Ούσνα έρχουνταν απάν’ εείν’ ο Ποσινάκ’ς είπεν το δίστιχον «Οι Κοιλαδέτ’ και τ’ Αγιαννί’ σο Τοψιλάρ ευρέθαν, χ̌ιόνι͜α ταράζ’νε κι έρχουνταν ν’ αηλί την Κουσπιδέτ’σσα». Κουσπιδέτ’σσα έτον η καρή ατ’, Κουσπιδέτσογλη έλεγαν ατόν...ασ’ εείνε θα έτον. Ας σου Κοσπιδί έτον η Ποσινακίνα; ’Κ’ εξέρω. Ο Ποσινάκ’ς ας σου Μελιανάντων έτον. Ατείν’ σου γιού ατ’ τη γιορτήν έρχουνταν, σου μπαρμπα-Γιάννε. Αέτσ’ εγώ πα είπα για τ’ εμόν τη γιορτήν κάποτε «Οφέτος τ’ αε-Λευθερί’ έρθαν με τα βρεχ̌ία! Πολλά τσ̌αμούρι͜α κουβαλούν, ν’ αηλί την Ασπασίαν». Εγώ εγεννέθα το 1948 σο Δρέπανον, το Καρατσιλάρ’. Ατότε έμ’νες ανταρτόπληκτοι. Εκεί έμ’νες ση θείας ι-μ’ τη Γιαλπακίνας. Ατέ έτον του πατέρα μ’ η θεία, τη μάνας ατ’ η αδερφή και είπεν ατον όταν θα έφευαμε το 1949, «Κώστη, αούτο το μωρόν πρώτα θα πορπατεί σην αυλή μ’ και ύστερα θα παίρτς ατο και φεύ’ς. Και εγώ και η μάνα μ’ επέμ’ναμε εκεί, επορπάτεσα κι επεκεί εφορτώθεν η μάνα μ’ και έγκε με σο χωρίον. Έμ’νες εφτά αδέρφι͜α· έξ’ αγούρια και έναν αδερφήν πα είχαμε. Η μάνα μ’ η Μαρία έτον ας σο Ατα-Παζάρ και ο κύρη μ’ ο Κώστης ας ση Ματσούκαν Χαψικεέτες, ας σου Μελιανάντων. Ο πάππο μ’ ο Βασίλτς έτον πολλά μερακλής ας σην πατρίδαν είχ̌εν ιστορίαν. Εκεί επήεν σο χοβαρταλούκ’ και έτον δείσα όντας επήεν. Όντας θ’ έφευεν εχ̌ι͜όνιζεν. Επήεν σ’ οσπίτ’ και η καρή ατ’, η καλομάνα μ’, λέει «αούτος αδά σην ώρα που έτον; Απόθεν έρθεν; Και απάν’ σα πόδας ατ’ επήεν κι εύρεν τ’ οσπίτ’ απόθεν εξέβεν. Αέτσ’ πα ο πάππο μ’ εξέγκεν την τραγωδίαν «Ανάθεμα και τη δείσαν και που χ̌ι͜ονίζ’ παρώρας, αρ’ συντα̤υλεί τοι γυναίκ’ς και αραεύ’νε πόδας». Εγώ τα ποντιακά ας σην μάνα μ’ έμαθα τα όλια. Μικρέσσα υπάντρεψε, δεκαπέντε χρονών, και επροσαρμόστεν και με το παραπάν’ απέσ’ σοι Ματσουκάτ’ς, θυμητικόν πολλά και εκείνε και όθεν επέγ̆’ναν και ό,τι τραγωδίαν έλεεν ο Ποσινάκ’ς ετύπωνεν ατο και επεκεί όντας εκαλάτσ̌ευαμε και έλεε με ιστορίας, έλεε με και ατά. Η μάνα μ’ ετραγώδ’νεν και μακρέα και είχ̌εν καλόν λαλίαν. Οτότε όντας έρθαν τ’ εμετέρ’ το ’22 πολλά παιδία επέμ’ναν εκέσ’. Σα σιμά εστεφανώθεν το παιδίν κάτινος, αρ’ έρθαν σην Ελλάδα και έγκεν μαναχόν τη νύφεν ατ’ με τ’ ατόν. Ο γιός ατ’ ’κ’ επόρεσεν να έρ’ται. Κάποιος σο χωρίον ενδιαφέρθεν για τ’ ατό το κορτσόπον και εθέλεσεν να παίρ’ α̤τεν. Επήεν σον ποπάν λέει ατον· «Ποπά, ντό θα ευτάμε;» Εκείνος είπε, «’Κ’ εξέρω ντο να ευτάμε τη χώρας το παιδίν, μικρόν κορτσόπον». Ατότε νέ διαζύγια είχ̌εν, νέ τιδέν. Αέτσ’ εξέγκεν ατον «πεθαμένον» τον άντραν ατ’ς και εστεφάνωσαν ατεν με ατόν που εθέλ’νεν να παίρ’ α̤τεν. Πολλά ’κ’ επήεν, έρθεν ο άντρας ατ’ς ας σην πατρίδαν. Λέει τον πατέραν ατ’· «πού έν’ η καρή μ’;», λέει ατον «υπάντρεψεν», λέει ατός «και πώς υπάντρεψε;». Επήεν σον ποπάν. Εείνος μόλις είδεν ατον είπεν «Μέγας είσαι, Κύριε!» και ερώτεσεν ατον «ντό επορούμε να ευτάμε ατώρα;». Ατότε ο παιδάς είπεν τον ποπάν «Ποπά και ντ’ εστεφάνωνες και το στεφανωμένον; Απόθεν έρθε σε χαπέρ’ ντο είμαι αποθαμένον;». Μία έτονε αραββωνιασμέντσα με έναν που ’κ’ εθέλ’νεν να παίρ’ α̤τον. Επήεν σο νερόν και εκλέφτεν με έναν άλλον. Ο πατέρας ατ’ς αν εύρηκεν ατεν θα εσκότων’ν’ α̤τεν. Έτον τρανόν προσβολήν εείνα τα χρόνι͜α! Από κάποτε εποίκαν οι γονείς ατ’ς μήνυσην ότι έκλεψαν ατεν χωρίς να θέλ’. Ετοπλαεύτεν κόσμος, έρθεν και η αστυνομία και ερώτεσαν ατεν πώς εγέντονε το κακόν. Εκείνε ατότε είπεν πως εθέλεσεν και εκλέφτεν. Εγέντονε τρανόν φασαρία. Ατός με τηνάν έτον αρραβωνιασμέντσα εξέγκεν ατότε το δίστιχο «Η κόρ’ επήεν σο νερόν, επήεν και ’κ’ επήεν! Φοούμαι ερρούξεν σο γουρνίν και άμον σ̌εκέρ’ ελύεν». Πολλά τραγωδίας που έσανε μοιρολόγια ατώρα ακούγ’ν’ α̤τα και χορεύ’νε μετ’ ατά. Αέτσ’ όντες επέθανεν ο άντρας ασ’ είναν γυναίκαν, εείνε ετραγώδεσεν «Άλλο ’κι πάω σον παρχάρ’, άλλο ’κι παρχαρεύω! Άλλο ’κι λέγω και γελώ άλλο ’κι μασκαρεύω», «Άλλο κ’ εμπαίνω σην περι͜άν και ’κι περι͜αλι͜αεύω! ’Κι θέκω περολίθαρο, ’κι κάθουμαι κι αλμέγω». Οσήμερον κανένας ’κ’ επορεί να εγροικά ντό θέλ’ να λέει το δίστιχον αν ’κ’ εξέρ’ την ιστορίαν ατ’. Η θεία μ’ εμοιρολόεσεν πολλά. Ατέ έχασεν παιδία, έχασεν τον άντραν ατ’ς και μαναχόν σον κόσμον είχ̌εν τον πατέραν ατ’ς. Όντες επέθανεν και ο πατέρας ατ’ς εμοιρολόγανεν και έλεεν «Ο ήλιον εβασίλεψεν ασ’ όλια τα ραχ̌ία, δάκρυ͜α τρέχ’νε ας σ’ ομματόπα μ’, αίμαν ας σην καρδία μ’». Ο Ποσινάκ’ς εείνα τα χρόνια έπαιζεν και ακουσ̌κεύκουτον η κεμεντζ̌έ σε όλιον το χωρίον. Η μάνα μ’ έλεεν τέσσερα πέντε κάτι͜α χορούς εγένουσαν. Εσύρ’νεν τραγωδίας τοι γυναίκ’ς. Κάποτε ετραγώδεσεν «Ατά και ντο λαΐσκουνταν γιατί ’κι κωδωνίζ’νε; Και κρού’ν αδά και κρού’νε ’κεί και πόδαν ’κ’ εχωρίζ’νε!». Για τηνάν είπεν, εγροίκ’σεν και είπεν ατον, «Σ̌κυλίν αφορισμένον, αν θέλτς να κωδωνίζ’νε κωδώνωσον ατα». Κάποτε η Στάλα και η Τσαραμπούλα ’κ’ εσέβαν σον χορόν, έστεκαν πλάν’ καικά. Ατός είπεν «Το στούδι μ’ αγαπίεται εμέν’ π’ ελέπ’ αγρείται, τ’ οφρύδι͜α εκορδυλίασαν ακεί κατί τερείτε;». Η Τσαραμπούλα έτον πολλά έμορφος, εφώταζεν. Αλλομίαν είπεν ατέναν «Θαρρείς δύσκολα πορπατείς, θαρρείς κοτσή πα είσαι! Εφτά φοράς κι αν υπαντρεύ’ς άμον κορτσόπον είσαι». Ατά όλια έλεεν ατα η μάνα μ’ και όλια εθυμούμ’νε ατα ους ατώρα. Ο Ποσινάκ’ς με τον Φωφότογλη ας σην Χάτοβαν έσαν φίλ’. Επήεν εκέσ’ ο Ποσινάκ’ς έσαν σ’ έναν οσπίτ’, εποίν’ναν μουχαπέτ’. Έφυαν και σην στράταν είνας χ̌έρα επέγ̆’νεν εμπροστά τουν. Λέει ατον ο Φωφότογλης· «Γιώρ’ αούτ’ την χ̌έραν πώς ελέπ’ς ατεν; Και ο Ποσινάκ’ς είπεν «Χ̌έρα μ’, ας σο πορπάτεμα σ’ πολλά καταλαβαίνω! Εσύ τιδέν ανάγκην ’κ’ έ͜εις, τσ̌ίζω τον σ’χωρεμένον». Ατό το δίστιχο ατώρα έν’ πολλά γνωστόν, αλλά πρώτα ο Ποσινάκ’ς είπεν ατο ση Χάτοβαν. Όπως και το «Νε σ̌κύλ’ υιέ, γαϊδάρ’ υιέ, ντό θα ευτάς το κάζιν; Στάλτσον ατο σο μεσοχάμ’ ο κόσμος ας φωτάζει». Ατό είπεν ατό σ’ έναν χαράν αδά σο χωρίον, που έτον πολλά έμορφος η νύφε. Πολλά δίστιχα του Ποσινάκ’ κυκλοφορούν οσήμερον, χωρίς να εξέρουμε ότι είν’ ατουνού. Ατός σην πατρίδαν έπαιζε σα τούρκικα χαρέμια και οι Τούρκ’ επροστάτευαν ατόν μην τυχόν και κάτ’ παθάν’. Έτον επαγγελματίας κεμεντζ̌ετσ̌ής. Σε έναν άλλο γάμο στο χωριό τραγούδησε· «Και σου Τεντσόγλη τη χαράν δεκαεφτά νομάτ’ και ο κεμεντζ̌ετσ̌ής ατουν πώς έχ̌’ έναν ομμάτ’!». Ετραγώδ’νεν για τον θάνατον ατ’ «Γιωρίκα, λέν’ το λείμψανο σ’ κλαίγ’ν’ ατο οι ποπάδες, κλαίει ατο και η μαχαλά σ’ κι έμορφοι οι νυφάδες». Λίγο καιρό πριν να αποθάν’ έτον άρρωστος και ετραγώδεσεν «Εχ̌ι͜όντσεν κι εκαπάτεψεν ση Κερεστές τ’ ορμία, αρ’ ο Χάρον ετσ̌όκεψεν ση Ποσινάκ’ τ’ ωμία». Ο Ποσινάκ’ς έρχουτον ση γιορτήν τη πάππο μ’, τ’ αε-Βασιλί’, από νωρίς και ’κ’ έφευε! Εκάθουτον ούσνα μερών. Από εκεί επεράν’νεν όλιον το χωρίον. Σε άλλον Βασίλ’ ’κ’ επέγ’νεν ο Ποσινάκ’ς γιατί ας σην πατρίδαν έσανε καλοί φίλ’· γειτόν’ εκεί, γειτόν’ και αδά. Εγώ πα επέγ̆’να ση γιορτήν τη πάππο μ’ και ους το πρωίν εκάθουμ’νε. Κάποτε είπε με, «εσύ πα πέει έναν τραγωδίαν» και είπα τον «Γιωρίκα, παίξον κεμεντζ̌έ και ντως κα’ το ποδάρι σ’, να έρχουνταν τα έμορφα και κάθουνταν σο γιάνι σ’». Πολλά άρεσεν ατον και τον πάππο μ’ πα. Ο Ποσινάκ’ς έλεεν «Εσύ, τ’ εμόν είσαι! Να λελεύω σε! Εσύ τ’ εμόν ’κ’ είσαι! Θα κερδαίνω σε!». Εμείς οι Ματσουκάτ’ ’κι λέμε «λελεύω», λέμε «ποδεδίζω». Ο Ποσινάκ’ς είπεν ατο για Ατα-παζαρλίσσα και για να εγροικά ’το η καρή χρησιμοποίησε ατό την λέξην. «Ακεί πέραν ήλιος έν’, η Τασούλα τίνος έν’; ακεί πέρα στέκ’ θεμών’, η Τασούλα έν’ τ’ εμόν», είπεν αλλομίαν και ατέ εκλώστεν και είπεν ατον «με την όρεξη θα απομέντς!». Ένα βράδον εποίν’ναμε έναν μουχαπέτ’ και έβρεχ̌εν. Όντες εκλώστα σ’ οσπίτ’ είπα το δίστιχον «Μοθωπορί’ όντες λιβών’ και ψιλοκαταστάζει, ατέ η τρυγονίτσα μου σεβνταλούκ’ ’κι χορτάζει». Άλλο που είπα για την Ελένε τη Βασιλειάδου, «Μανουσ̌άκια την άνοιξην στολίζ’νε τα παρχάρι͜α, το γλυκύν το τραγώδεμα σ’ παλαλών’ παλληκάρι͜α». Σο νου μ’ πα πώς έρθαν τα μανουσ̌άκια και τα παρχάρι͜α με την τραγωδία τη Ελένες. Είναι κάποια δίστιχα που ξεχωρίζ’νε απ’ ατά ντο έγραψα. «Σο φίλεμα σ’ λιγοθυμώ, εγκάλια σ’ αναστέν’ με, ατά τ’ ομμάτι͜α σ’ τ’ έμορφα εμέν, πουλί μ’, μαεύ’νε». Ατό εξέγκα ’το για μαύρα ομμάτι͜α και έλεγα «τα μαύρα τ’ ομμάτι͜α σ’». Αλλά ’κ’ εθέλ’να να αδικώ τα άλλα τα χρώματα και έβαλα το «έμορφα». Ο (Λουκάς) Κώστης ο φίλο μ’ ο σ’χωρεμένον, του Μωμού ο αδερφόν, έγραφτεν και ατός πολλά έμορφα! Ατός έλεεν «Τα πρόατα μ’ σα τσ̌αΐρι͜α, τ’ αιγίδι͜α είν’ σ’ ορμάνια, εγώ τσ̌οπάνος λάσκουμαι, η μάνα μ’ έν’ ρομάνα». Τσ̌οπάνος έτον ατός. «Τ’ αρνόπα μ’ καλωρίαστα και τα νερόπα κρύα, σην τσ̌άντα μ’ χάσικον ψωμίν, Κωστίκα φά’ και πία». Χάσικον έτον το άσπρον το ψωμίν. Έφυγα ας σην Ξηρολίμνη ασ’ έναν καφενείο, διώροφο έτονε, εκεί εποίν’ναμε μουχαπέτ’. Εκείνο την νύχταν έτον πολλά κρύος! Απάν’ η στράτα γυαλίζ’, ερρούξεν η πάχνι͜α. Ατότε είπα «Απόψ’, πουλί μ’, αιχτρίασεν θα ευτάει παγωσίας! Έλα έμπα σ’ εγκαλιόπο μου ας χουλένω τα ψ̌ήα σ’». Εξέρτς χωρίς αίχτρι͜α παγωσία ’κι ’ίνεται. Άμα έν’ λιβωμένον ο καιρός ’κι ’ίνεται παγωσία. «Αίχτρι͜α», η ξαστεριά. Έλεαν ατο και μεταφορικά για κάποιον που εδυνάτιζεν, «τέρεν ατον! αιχτρίασεν», αλλά ’κ’ επόρεσα να εγροικώ τη σημασίαν ατ’. Ο πατέρα μ’ ετραγώδ’νεν το Σαρίκουζ. Ατός και η μάνα μ’ εχόρευαν ατο πολλά. Αδά σην πλατείαν σ’ έναν χορόν έρθεν είνας καρή και εσέβεν σο χ̌έρι μ’ και λέει με «ευχαριστέθα χορόν!» -Σαρίκουζ εχόρευαμε- «εθύμ’σες με τη μάνα σ’ και τον πατέρα σ’». Ο πατέρα μ’ σ’ αούτον την καϊτέν απάν’ ετραγώδ’νεν «Αρ’ έκαψε με η τσάμι͜α σ’ και τ’ έμορφον το πόι σ’! Πουλί μ’, άλλο ’κ’ ευρίεται αρ’ άλλεν ας σο σόι σ’!», «Όλιον ο κόσμος χ̌αίρεται αρ’ με την εμορφάδι͜αν, τ’ εμόν τ’ αρνόπον χ̌αίρεται με το μακρύν την τσάμι͜αν», «Ο πρόσωπο σ’ πολλά έμορφον, το πόι σ’ αγγελικόν έν’ κι ατό η χωριστέρα σου στράταν βασιλι͜ακόν έν’». Η μάνα μ’ έλεεν και ατέ δίστιχα απάν’ σ’ αούτο την καϊτέ «Κορτσόπα εξέρω κάποια ντο πάν’ σην εκκλησίαν, κλαίγ’νε και λέγ’νε "χα πελιά, αρ’ χα τυρι͜αννισία", επέμ’ναμε ανάντριστα αδά σην ηλικίαν». Σο μακρύν καϊτέ αδά σο Τοψιλάρ πολλά καλοί έσαν οι Σ̌ερογλάντ’, ο Μήτον και ο Στέφανον...ο Νιανιάκον πολλά ωραίος, είχ̌εν γλυκύν λαλίαν και ετραγώδ’νεν χαμελά...ο πάππο μ’ πα ετραγώδ’νεν. Οι παλαιοί εθαρρώ ούλ’ ετραγώδ’ναν μακρύν καϊτέ. Η πρώτη και η δεύτερη γενιά έξεραν να ευτάγ’νε μουχαπέτ’. Ατώρα τα σημερ’νά τα παιδία πολλά προσπαθούν αλλά ’κ’ επορούν να φτάν’νε τοι παλαιούς. Κάποτε είπε ένας φίλος, «εσέν Κοκκινά θα ακούμε σε ή θα ακούμε τα παιδία που καπατεύ’νε σε όντες τραγωδείς;». Οσήμερον κάποιος σο μουχαπέτ ’κ’ εγροικά να ακούει όντες ο άλλος τραγωδεί. Τραγωδεί εντάμαν μετ’ ατόν και τερεί πότε θα τελέν’ για να λέει το δίστιχον που έρ’ται σο νουν ατ’. Οι παλαιοί έκουαν κι εσεβάσκουνταν τον άλλον όντες ετραγώδ’νεν. Το μουχαπέτ’ ’κ’ έν’ «διαγωνισμόν διστίχου», ποίος εξέρ’ άλλο πολλά. Σο Τοψιλάρ εποίν’ναμε πολλά μουχαπέτι͜α. Θυμούμαι απέσ’ σου Παύλονος το καφενείον, πολλάς φοράς ρομάνες πα έσαν. Υστερ’νά ας σον Ποσινάκ’ πολλοί έπαιζαν κεμεντζ̌έ σο χωρίον και πολλοί ετραγώδ’ναν. Τότε εράευαν πότε θα βρέχ̌’, να μ’ έτον δουλείας καιρός. Την άλλη μέρα χωράφ’ ’κ’ έτον και όλ’ ετοπλαεύκουσαν σο καφενείον. Με ένα πενηνταράκι έπαιζεν η κεμεντζ̌έ. Καμίαν ’κ’ έλεες τον κεμεντζ̌ετσ̌ή να παίζ’, μαναχός έπαιζεν! Έτονε δεδομένο ότι θα ευτάμε μουχαπέτ’. Ατώρα πρέπ’ να ευτάς «αίτηση» για κεμεντζ̌ετσ̌ή. Ψέματα μη λέω; Πολλά μουχαπέτι͜α εποίκα με τον Σ̌ιμούλ’ (Γιώργο Αμαραντίδη), τον Χουσεΐν (Χαράλαμπο Παταρίδη), το Γωγοπούλ’ (Κώστα Πετρίδη) και τον Τσενέκο (Χρήστο Τσενεκίδη). Πολλά μουχαπέτι͜α εποίν’ναμε σον παρχάρ’ με τοι ρομάνες. Επέγ’ναμε σ’ έναν καλύβ’ και σε δέκα λεπτά όλ’ έρχουσαν εκεί και όλ’ κατ’ εκράν’ναν· άλλε κονσέρβα, άλλε ποτόν, μιντζί, στύπα, ξύγαλα, χαβίτσ’. Αΐκ’ ρομάνες που έσαν αδά ούτε ένταν, ούτε θα είναι άλλο. Όλ’ ένας και ένας έσανε. Όλ’ ετραγώδ’ναν έμορφα.

lyrics

Τραγούδια (25)


Ποντιακός Στίχος - Pontian Lyrics 2026

Επικοινωνία: infoDUMMY@pontianlyrics.gr

Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της IpHost