Στιχουργοί: Βασίλης Φωλίνας | Κωνσταντίνος Πεϊμανίδης
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Οι Κοτσ̌αμάν’ οι δώδεκα
και δύο οι νυφάδες
Ο γέρον και ο δι͜άβολον
ευτάνε τα πελιάδες
Η γραία ραχ̌ι͜οκάλαθον
φορτούται απάν’ σ’ ωμία τ’ς
Μαύρον λετσ̌έκ’ σ̌κεπάεται,
πλέκ’ τσάμι͜αν τα μαλλία τ’ς
Ο Τσ̌ανταρμάς με το γιατρόν
ευτάνε συντεχνίαν
Νύφε π’ επέρεν κι έφυεν
καίγ’ν’ ατον σην πλατείαν
Βαρέα κρούει το ταούλ’
και ζίλια παίζ’ τ’ αγγείον
Οι Κοτσ̌αμάν’ εξέβανε,
λάσκουνταν σο χωρίον
Πάντα να έτον Κάλαντα,
πάντα να έτον Φώτα
Το χωρίον να λάσκουμες
με τ’ έμορφα κορτσόπα| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αγγείον | είδος άσκαυλου, πνευστού μουσικού οργάνου | αγγείον |  |
| απάν’ | πάνω | ||
| βαρέα | βαριά, συχνά, πολύ | ||
| γραία | γριά | ||
| έμορφα | όμορφα | ||
| εξέβανε | βγήκαν | ||
| επέρεν | πήρε | ||
| έτον | ήταν | ||
| ευτάνε | κάνουν, φτιάχνουν | εὐθειάζω | |
| έφυεν | έφυγε | ||
| ζίλια | οι ψιλές τονικότητες ενός μουσικού οργάνου | ||
| καίγ’ν’ | καίνε | ||
| κορτσόπα | κοριτσάκια | ||
| Κοτσ̌αμάν’ | (κυρ.) τεράστιοι, μεγαλόσωμοι, (έθιμο, μωμόγεροι ή μωμόεροι) άνδρες που συμμετέχουν στο λαϊκό δρώμενο το οποίο λαμβάνει χώρα το 12ήμερο Χριστούγεννα - Πρωτοχρονιά - Θεοφάνια με ευχετηριακό χαρακτήρα | kocaman |  |
| κρούει | χτυπάει | κρούω | |
| λάσκουμες | περιφερόμαστε, τριγυρίζουμε, περιπλανιόμαστε | ἀλάομαι/ηλάσκω | |
| λάσκουνταν | περιφέρονται, τριγυρίζουν, περιπλανώνται | ἀλάομαι/ηλάσκω | |
| λετσ̌έκ’ | γυναικείο μαντίλι που χρησίμευε ως κάλυμμα κεφαλής δεμένο σε σχήμα τριγώνου | leçek<laçak |  |
| νυφάδες | νύφες | ||
| νύφε | νύφη | ||
| παίζ’ | παίζω/παίζει | ||
| πελιάδες | βάσανα, σκοτούρες | bela | |
| πλέκ’ | πλέκει | ||
| ραχ̌ι͜οκάλαθον | μεγάλο καλάθι που φέρεται στην πλάτη | ||
| σ̌κεπάεται | σκεπάζεται | ||
| ταούλ’ | νταούλι | davul/ṭabl |  |
| τσάμι͜αν | πλεξούδα | ||
| τσ̌ανταρμάς | χωροφύλακας | jandarma/gendarme |  |
| φορτούται | φορτώνεται | ||
| ωμία | ώμοι |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αγγείον | είδος άσκαυλου, πνευστού μουσικού οργάνου | αγγείον | |
| απάν’ | πάνω | ||
| βαρέα | βαριά, συχνά, πολύ | ||
| γραία | γριά | ||
| έμορφα | όμορφα | ||
| εξέβανε | βγήκαν | ||
| επέρεν | πήρε | ||
| έτον | ήταν | ||
| ευτάνε | κάνουν, φτιάχνουν | εὐθειάζω | |
| έφυεν | έφυγε | ||
| ζίλια | οι ψιλές τονικότητες ενός μουσικού οργάνου | ||
| καίγ’ν’ | καίνε | ||
| κορτσόπα | κοριτσάκια | ||
| Κοτσ̌αμάν’ | (κυρ.) τεράστιοι, μεγαλόσωμοι, (έθιμο, μωμόγεροι ή μωμόεροι) άνδρες που συμμετέχουν στο λαϊκό δρώμενο το οποίο λαμβάνει χώρα το 12ήμερο Χριστούγεννα - Πρωτοχρονιά - Θεοφάνια με ευχετηριακό χαρακτήρα | kocaman | |
| κρούει | χτυπάει | κρούω | |
| λάσκουμες | περιφερόμαστε, τριγυρίζουμε, περιπλανιόμαστε | ἀλάομαι/ηλάσκω | |
| λάσκουνταν | περιφέρονται, τριγυρίζουν, περιπλανώνται | ἀλάομαι/ηλάσκω | |
| λετσ̌έκ’ | γυναικείο μαντίλι που χρησίμευε ως κάλυμμα κεφαλής δεμένο σε σχήμα τριγώνου | leçek<laçak | |
| νυφάδες | νύφες | ||
| νύφε | νύφη | ||
| παίζ’ | παίζω/παίζει | ||
| πελιάδες | βάσανα, σκοτούρες | bela | |
| πλέκ’ | πλέκει | ||
| ραχ̌ι͜οκάλαθον | μεγάλο καλάθι που φέρεται στην πλάτη | ||
| σ̌κεπάεται | σκεπάζεται | ||
| ταούλ’ | νταούλι | davul/ṭabl | |
| τσάμι͜αν | πλεξούδα | ||
| τσ̌ανταρμάς | χωροφύλακας | jandarma/gendarme | |
| φορτούται | φορτώνεται | ||
| ωμία | ώμοι |
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 