Στιχουργοί: Γιώργος Κεσίδης
Συνθέτες: Γιώργος Κεσίδης
Τα χτήνι͜α εξέβαν σο παρχάρ’ [και] θ’ αλμέ͜ει η παρχαρέτ’σσα Εγώ να ποδεδίζ’ ατεν, [και -ν-] ατέ έτον Κρωμέτ’σσα Το τσιγάρο μ’ άφτ’ ατο¹ φτύζω και νεβζήν’ ατο¹ Τ’ αρνόπο μ’ κοιμίζ’ ατο, [ξαν] φιλώ και γνεφίζ’ ατο Για σ̌ύριξον τα πρόατα σ’, [και -ν-] άλμεξον σην εβόραν ’Κχ̌ύσον το γάλαν σο ποτάμ’, [και] φαρμάκωσον τη χώραν Αέτσ’ άλλο καλόν έν’, [ψ̌η μ’] τ’ εγκαλόπο σ’ αλών’ έν’ Εφίλεσα το μαγ’λόπο σ’, ας σ’ εμόν τρυφερόν έν’ Οπέρτς έμ’νε, αρνί μ’, καλά, [και -ν-] οφέτος τσ̌ουπ εχάθα Επάτεψα σην θάλασσαν, [και -ν-] αρνί μ’, άλλο ’κ’ εφάνθα Έλα πάμ’ σα κάστανα, κάστανα σερεύομε Σεπεπί τη καστανί’ εμείς μασχαρεύομε
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αέτσ’ | έτσι | ||
| αλμέ͜ει | αρμέγει | ||
| άλμεξον | (προστ.) άρμεξε | ||
| αλών’ | αλώνι | ||
| αρνόπο | αρνάκι, χαϊδευτική προσφώνηση γυναίκας | ||
| ας σ’ | (ας σου) από του, από τότε που/αφότου, (ας σο) από το/τα | ||
| ατέ | αυτή | ||
| ατεν | αυτήν | ||
| άφτ’ | ανάβω/ει | ||
| γνεφίζ’ | (αμετάβ.) ξυπνάω/ει, (μεταβατ.) αφυπνίζω/ει | ||
| εβόραν | σκιά | ||
| εγκαλόπο | αγκαλιά, αγκαλίτσα | ||
| έμ’νε | ήμουν | ||
| εμόν | δικός/ή/ό μου | ἐμοῦ | |
| έν’ | είναι | ||
| εξέβαν | βγήκαν | ||
| επάτεψα | βυθίστηκα, βούλιαξα, μτφ. έδυσα, μτφ. κατέρρευσα, μτφ. χρεωκόπησα | batmak | |
| έτον | ήταν | ||
| εφάνθα | φάνηκα | ||
| εφίλεσα | φίλησα | ||
| εχάθα | χάθηκα | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| καστανί’ | κάστανων | ||
| κοιμίζ’ | κοιμίζω/ει | ||
| ’κχ̌ύσον | (προστ.) έκχυσε, χύσε, έκβαλε | εκχύνω<ἐγχέω< ἐν + χέω | |
| μαγ’λόπο | μαγουλάκι | magulum | |
| μασχαρεύομε | αστειευόμαστε, διακωμωδούμε | maskara/masḫara | |
| νεβζήν’ | σβήνω/ει κτ | ||
| ξαν | πάλι, ξανά | ||
| οπέρτς | πέρυσι | ||
| οφέτος | φέτος | ||
| παρχάρ’ | ορεινός τόπος θερινής βοσκής | ||
| παρχαρέτ’σσα | η γυναίκα που είναι επιφορτισμένη με τις δουλειές του παρχαριού (ορεινού τόπου θερινής βοσκής) | ||
| ποδεδίζ’ | (ενεργ. και μέση) χαίρομαι/εσαι, απολαμβάνω/ει, προσκυνώ/άει | από+δέδιν (<δείδω=φοβάμαι, ανησυχώ) | |
| ποτάμ’ | ποτάμι | ||
| πρόατα | πρόβατα | ||
| σεπεπί | εξαιτίας, λόγω, εξ αφορμής | sebep/sebeb | |
| σερεύομε | μαζεύουμε, συγκεντρώνουμε | σωρεύω | |
| σ̌ύριξον | (προστ.) σφύριξε, κάλεσε σφυρίζοντας | ||
| τσ̌ουπ | εντελώς, ολότελα, ακριβώς | ||
| φαρμάκωσον | (προστ.) φαρμάκωσε | ||
| φτύζω | φτύνω | ||
| χτήνι͜α | αγελάδες | ||
| χώραν | ξένους, μη οικείους, ξενιτειά | ||
| ψ̌η | ψυχή |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αέτσ’ | έτσι | ||
| αλμέ͜ει | αρμέγει | ||
| άλμεξον | (προστ.) άρμεξε | ||
| αλών’ | αλώνι | ||
| αρνόπο | αρνάκι, χαϊδευτική προσφώνηση γυναίκας | ||
| ας σ’ | (ας σου) από του, από τότε που/αφότου, (ας σο) από το/τα | ||
| ατέ | αυτή | ||
| ατεν | αυτήν | ||
| άφτ’ | ανάβω/ει | ||
| γνεφίζ’ | (αμετάβ.) ξυπνάω/ει, (μεταβατ.) αφυπνίζω/ει | ||
| εβόραν | σκιά | ||
| εγκαλόπο | αγκαλιά, αγκαλίτσα | ||
| έμ’νε | ήμουν | ||
| εμόν | δικός/ή/ό μου | ἐμοῦ | |
| έν’ | είναι | ||
| εξέβαν | βγήκαν | ||
| επάτεψα | βυθίστηκα, βούλιαξα, μτφ. έδυσα, μτφ. κατέρρευσα, μτφ. χρεωκόπησα | batmak | |
| έτον | ήταν | ||
| εφάνθα | φάνηκα | ||
| εφίλεσα | φίλησα | ||
| εχάθα | χάθηκα | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| καστανί’ | κάστανων | ||
| κοιμίζ’ | κοιμίζω/ει | ||
| ’κχ̌ύσον | (προστ.) έκχυσε, χύσε, έκβαλε | εκχύνω<ἐγχέω< ἐν + χέω | |
| μαγ’λόπο | μαγουλάκι | magulum | |
| μασχαρεύομε | αστειευόμαστε, διακωμωδούμε | maskara/masḫara | |
| νεβζήν’ | σβήνω/ει κτ | ||
| ξαν | πάλι, ξανά | ||
| οπέρτς | πέρυσι | ||
| οφέτος | φέτος | ||
| παρχάρ’ | ορεινός τόπος θερινής βοσκής | ||
| παρχαρέτ’σσα | η γυναίκα που είναι επιφορτισμένη με τις δουλειές του παρχαριού (ορεινού τόπου θερινής βοσκής) | ||
| ποδεδίζ’ | (ενεργ. και μέση) χαίρομαι/εσαι, απολαμβάνω/ει, προσκυνώ/άει | από+δέδιν (<δείδω=φοβάμαι, ανησυχώ) | |
| ποτάμ’ | ποτάμι | ||
| πρόατα | πρόβατα | ||
| σεπεπί | εξαιτίας, λόγω, εξ αφορμής | sebep/sebeb | |
| σερεύομε | μαζεύουμε, συγκεντρώνουμε | σωρεύω | |
| σ̌ύριξον | (προστ.) σφύριξε, κάλεσε σφυρίζοντας | ||
| τσ̌ουπ | εντελώς, ολότελα, ακριβώς | ||
| φαρμάκωσον | (προστ.) φαρμάκωσε | ||
| φτύζω | φτύνω | ||
| χτήνι͜α | αγελάδες | ||
| χώραν | ξένους, μη οικείους, ξενιτειά | ||
| ψ̌η | ψυχή |
¹ Ακούγεται πιθ. εκ παραδρομής να λέει «ψήν’ ατο» και «νεβήζ’ ατο»
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 