
Στιχουργοί: Χάρης Χολίδης
Συνθέτες: Χάρης Χολίδης
Σ’ ένα ποντιακόν οσπίτ’
επήγα σώγαμπρος
Εκεί πολλά ’γώ -ν- έσυρα
να ελι͜ά με -ν- ο Θεός
Σο κιφάλι μ’ απάν’ είχα
ένα δι͜αβόλ’ ουρά
Ατέ, μανίτσα μ’, έτονε
τ’ εμόν η πεθερά
«Νε Γιάννε, άμε σο κεπί
σα ξύλα, σο χωράφ’
Νε Γιάννε, τα δουλείας
εσύ όλι͜α να ’φτάς
Ατά αν ’κι τελειώντς ατα
ση μάνας ι-σ’ θα πας!»
Επήγα -ν-, επήγα,
σώγαμπρος πώς επήγα!
Σ’ ατό τ’ οσπίτ’, νε μανίτσα μ’,
εκάγα -ν-, εμανίγα
Μανίτσα μ’, εγεννέθαμε
σον κόσμον απάν’ φτωχοί
Ατείν’ ξάι ’κι πονούνε με,
στείλ’νε με αδά κι ακεί
Μάνα, τ’ εμόν ο πεθερόν
το ψ̌όπο μ’ πα θα βγάλ’
Ατός χορτάρι͜α -ν- έκαψεν
σ’ εμόν-α το κιφάλ’
Μάνα, ξάι/πώς ’κι πονούν ατείν’
τη χώρας το παιδίν!
Θα ’φτάν’ ατο και με την ψ̌ην
να μπαίν’ και σο ταφίν
Επήγα -ν-, επήγα,
σώγαμπρος πώς επήγα!
Σ’ ατό τ’ οσπίτ’, νε μανίτσα μ’,
εκάγα, εβρουλίγα| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αδά | εδώ | ||
| ακεί | εκεί | ||
| άμε | (προστ.) σύρε, πήγαινε | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| ατά | αυτά | ||
| ατα | αυτά | ||
| ατέ | αυτή | ||
| ατείν’ | αυτοί | ||
| ατό | αυτό | ||
| ατός | αυτός | ||
| δι͜αβόλ’ | (ον.πληθ.) διάβολοι, (γεν. ενικ.) διαβόλου | ||
| δουλείας | (ονομ. πληθ.) δουλειές, (γεν. ενικ.) δουλειάς | ||
| εβρουλίγα | φλογίστηκα, κάηκα | ||
| εγεννέθαμε | γεννηθήκαμε | ||
| εκάγα | κάηκα | ||
| ελι͜ά | λυπάται κπ/κτ, δείχνει ελεημοσύνη, μτφ. τσιγκουνεύεται | ἐλεέω-ἐλεῶ | |
| εμανίγα | μαύρισα/μουντζουρώθηκα από την καπνιά, καταστράφηκα, κατακάηκα μέχρι καπνιάς | ||
| εμόν | δικός/ή/ό μου | ἐμοῦ | |
| έσυρα | έσυρα, τράβηξα, έριξα | ||
| έτονε | ήταν | ||
| κεπί | κήπο | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κιφάλ’ | κεφάλι | ||
| κιφάλι | κεφάλι | ||
| μανίτσα | μανούλα | ||
| ξάι | καθόλου | ||
| οσπίτ’ | σπίτι | hospitium<hospes | |
| πα | πάλι, επίσης, ακόμα | ||
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| στείλ’νε | στέλνουν | ||
| ταφίν | τάφος | ||
| ’φτάν’ | (ευτάνε) κάνουν, φτιάχνουν | εὐθειάζω | |
| ’φτάς | (ευτάς) κάνεις, φτιάχνεις | εὐθειάζω | |
| χώρας | ξένος/η/ο/οι γενικά, οι/το/τα μη οικείο/α, ξενιτειάς | ||
| ψ̌ην | ψυχή | ||
| ψ̌όπο | ψυχούλα |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αδά | εδώ | ||
| ακεί | εκεί | ||
| άμε | (προστ.) σύρε, πήγαινε | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| ατά | αυτά | ||
| ατα | αυτά | ||
| ατέ | αυτή | ||
| ατείν’ | αυτοί | ||
| ατό | αυτό | ||
| ατός | αυτός | ||
| δι͜αβόλ’ | (ον.πληθ.) διάβολοι, (γεν. ενικ.) διαβόλου | ||
| δουλείας | (ονομ. πληθ.) δουλειές, (γεν. ενικ.) δουλειάς | ||
| εβρουλίγα | φλογίστηκα, κάηκα | ||
| εγεννέθαμε | γεννηθήκαμε | ||
| εκάγα | κάηκα | ||
| ελι͜ά | λυπάται κπ/κτ, δείχνει ελεημοσύνη, μτφ. τσιγκουνεύεται | ἐλεέω-ἐλεῶ | |
| εμανίγα | μαύρισα/μουντζουρώθηκα από την καπνιά, καταστράφηκα, κατακάηκα μέχρι καπνιάς | ||
| εμόν | δικός/ή/ό μου | ἐμοῦ | |
| έσυρα | έσυρα, τράβηξα, έριξα | ||
| έτονε | ήταν | ||
| κεπί | κήπο | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κιφάλ’ | κεφάλι | ||
| κιφάλι | κεφάλι | ||
| μανίτσα | μανούλα | ||
| ξάι | καθόλου | ||
| οσπίτ’ | σπίτι | hospitium<hospes | |
| πα | πάλι, επίσης, ακόμα | ||
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| στείλ’νε | στέλνουν | ||
| ταφίν | τάφος | ||
| ’φτάν’ | (ευτάνε) κάνουν, φτιάχνουν | εὐθειάζω | |
| ’φτάς | (ευτάς) κάνεις, φτιάχνεις | εὐθειάζω | |
| χώρας | ξένος/η/ο/οι γενικά, οι/το/τα μη οικείο/α, ξενιτειάς | ||
| ψ̌ην | ψυχή | ||
| ψ̌όπο | ψυχούλα |

