Στιχουργοί: Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης
Συνθέτες: Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης
Τα χώματα σ’, πατρίδα μ’,
σον κόσμον ’κι ανασπάλλω
Άτσ̌απσανο σ’ αβούτο την ζωήν
ντό θα ελέπουμε κι άλλο;
♫
Δα̤κρωμένα και -ν- ομμάτι͜α
πουγαλεμένα και ψ̌ήα
Όνταν κρούει σο νου μ’ ο Πόντον
ματούται η καρδία μ’
Επέρασαν πολλά χρόνι͜α
και η γερὰ ’κι λαρών’¹
Έρ’ται με και σην καρδία μ’
κάποιος μαχ̌αίρ’ καρφών’
Και ντο είδανε εκείνοι,
και ντο έσυραν ατείν’
Πόσον αίμαν και -ν- εκχ̌ύεν
ας σο ρωμαίικον ψ̌ην²
Θα έρ’ται κι έναν ημέραν
και θα κλώσκουμες οπίσ’
Σ’ ευλοημένα τα χώματα
θα ζούμε ξανά εμείς| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αβούτο | αυτό | ||
| ανασπάλλω | ξεχνώ | ||
| ας σο | απ’ το | ασό σο (από το) | |
| ατείν’ | αυτοί | ||
| άτσ̌απσανο | άραγε, αναρωτιέμαι | acaba/ʿacebā | |
| γερὰ | πληγή, τραύμα | yara | |
| δα̤κρωμένα | δακρυσμένα | ||
| εκχ̌ύεν | εκχύθηκε, χύθηκε, εξέρρευσε | εκχύνω<ἐγχέω< ἐν + χέω | |
| έρ’ται | έρχεται | ||
| έρ’ται με | μου έρχεται, μου φαίνεται | ||
| έσυραν | έσυραν, τράβηξαν, έριξαν | ||
| ευλοημένα | ευλογημένα | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κλώσκουμες | (αμετάβ.) γυρίζουμε, επιστρέφουμε | ||
| κρούει | χτυπάει | κρούω | |
| λαρών’ | γιατρεύει, θεραπεύει | ||
| ματούται | ματώνει | ||
| μαχ̌αίρ’ | μαχαίρι | ||
| ομμάτι͜α | μάτια | ||
| όνταν | όταν | ||
| οπίσ’ | πίσω | ||
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| πουγαλεμένα | σκασμένα, βαριεστημένα, στενοχωρημένα | bunalma | |
| ρωμαίικον | αυτό που είναι των Ρωμιών, ελληνικό | ||
| ψ̌ήα | ψυχές, η περιοχή του στέρνου, τα εσώψυχα | ||
| ψ̌ην | ψυχή |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αβούτο | αυτό | ||
| ανασπάλλω | ξεχνώ | ||
| ας σο | απ’ το | ασό σο (από το) | |
| ατείν’ | αυτοί | ||
| άτσ̌απσανο | άραγε, αναρωτιέμαι | acaba/ʿacebā | |
| γερὰ | πληγή, τραύμα | yara | |
| δα̤κρωμένα | δακρυσμένα | ||
| εκχ̌ύεν | εκχύθηκε, χύθηκε, εξέρρευσε | εκχύνω<ἐγχέω< ἐν + χέω | |
| έρ’ται | έρχεται | ||
| έρ’ται με | μου έρχεται, μου φαίνεται | ||
| έσυραν | έσυραν, τράβηξαν, έριξαν | ||
| ευλοημένα | ευλογημένα | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κλώσκουμες | (αμετάβ.) γυρίζουμε, επιστρέφουμε | ||
| κρούει | χτυπάει | κρούω | |
| λαρών’ | γιατρεύει, θεραπεύει | ||
| ματούται | ματώνει | ||
| μαχ̌αίρ’ | μαχαίρι | ||
| ομμάτι͜α | μάτια | ||
| όνταν | όταν | ||
| οπίσ’ | πίσω | ||
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| πουγαλεμένα | σκασμένα, βαριεστημένα, στενοχωρημένα | bunalma | |
| ρωμαίικον | αυτό που είναι των Ρωμιών, ελληνικό | ||
| ψ̌ήα | ψυχές, η περιοχή του στέρνου, τα εσώψυχα | ||
| ψ̌ην | ψυχή |
¹ Ορθότερη η χρήση του αμετάβατου τύπου του ρήματος «λαρούται»=γιατρεύεται. ² Ορθότερο στα ποντιακά «ας σο ρωμαίικον την ψ̌ην»
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 