
Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Αποπέσ’ σο Χαψίκιοϊ¹
με τα δάκρυ͜α -ν- εδέβα
Τη Ζύγανας² και το ραχ̌ίν
ταρχάλι͜α -ν- επιδέβα
Μοιρολογίας βάιναση,
τρανόν γιαγκούν σον Πόντον
και μουατσ̌ίρ’ οι Πόντιοι
ση χαμονής το δρόμον
Ταρχάλι͜α πορπατώ -ν- εγώ,
σην δείσαν ταραμένος
Τα δάκρυ͜α σ’ ομματόπα μου
άμον σ̌ασ̌ουρεμένος
Μοιρολογίας βάιναση,
τρανόν γιαγκούν σον Πόντον
και μουατσ̌ίρ’ οι Πόντιοι
ση χαμονής το δρόμον| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| άμον | σαν, όπως, καθώς | ἅμα | |
| αποπέσ’ | από μέσα | ||
| βάιναση | βουητό, θόρυβος, κραυγή | ||
| γιαγκούν | φωτιά | yangın | |
| δείσαν | ομίχλη | δεῖσα=υγρασία, λάσπη, βρωμιά | |
| εδέβα | (για τόπο) πέρασα, διέσχισα (για χρόνο) πέρασα | διαβαίνω | |
| επιδέβα | έφυγα, άφησα πίσω, προσπέρασα, ξεπέρασα | ||
| μοιρολογίας | (ον. πληθ., τα) μοιρολόγια, (γεν. ενικ., τη) μοιρολογιού | ||
| μουατσ̌ίρ’ | (αιτ. εν.) πρόσφυγα, μετανάστη, (πληθ.) πρόσφυγες, μετανάστες | muhacir/muhācir | |
| ομματόπα | ματάκια | ||
| πορπατώ | περπατάω | ||
| ραχ̌ίν | βουνό, ράχη | ||
| σ̌ασ̌ουρεμένος | σαστισμένος, που τα έχει χαμένα | şaşırmak | |
| ταραμένος | αναμεμιγμένος, ανακατωμένος, μπλεγμένος | ταράσσω | |
| ταρχάλι͜α | αμέσως, μονομιάς | derhal/der (περσ.) + ḥāl (αραβ.) | |
| τρανόν | μεγάλος | ||
| χαμονής | χαμού |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| άμον | σαν, όπως, καθώς | ἅμα | |
| αποπέσ’ | από μέσα | ||
| βάιναση | βουητό, θόρυβος, κραυγή | ||
| γιαγκούν | φωτιά | yangın | |
| δείσαν | ομίχλη | δεῖσα=υγρασία, λάσπη, βρωμιά | |
| εδέβα | (για τόπο) πέρασα, διέσχισα (για χρόνο) πέρασα | διαβαίνω | |
| επιδέβα | έφυγα, άφησα πίσω, προσπέρασα, ξεπέρασα | ||
| μοιρολογίας | (ον. πληθ., τα) μοιρολόγια, (γεν. ενικ., τη) μοιρολογιού | ||
| μουατσ̌ίρ’ | (αιτ. εν.) πρόσφυγα, μετανάστη, (πληθ.) πρόσφυγες, μετανάστες | muhacir/muhācir | |
| ομματόπα | ματάκια | ||
| πορπατώ | περπατάω | ||
| ραχ̌ίν | βουνό, ράχη | ||
| σ̌ασ̌ουρεμένος | σαστισμένος, που τα έχει χαμένα | şaşırmak | |
| ταραμένος | αναμεμιγμένος, ανακατωμένος, μπλεγμένος | ταράσσω | |
| ταρχάλι͜α | αμέσως, μονομιάς | derhal/der (περσ.) + ḥāl (αραβ.) | |
| τρανόν | μεγάλος | ||
| χαμονής | χαμού |

¹ (τουρκ. Hamsiköy) Κοινή ονομασία 4 χωριών της Άνω Ματσούκας, της Ζάβερας, Τσιαχαράντων, Μελιανάντων και Φαργανάντων. Μεγαλύτερο χωριό ήταν του Τσιαχαράντων. Και τα 4 χωριά μαζί είχαν πάνω από 1.300 κατοίκους, όλους Έλληνες χωρίς κανένα Τούρκο ² Ονομασία χωριού αλλά και παραπλήσιου βουνού στην περιοχή Ματσούκας του Πόντου
