Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Ακρίτας όντες έλαμνεν
σην παραποταμέαν
Επέγ’νεν κι έρ’τον κι έλαμνεν
τη ώραν πέντε αυλάκια
Επέγ’νεν κι έρ’τον κι έσπερνεν
εννέα κότι͜α σπόρον
♫
Έρθεν πουλίν κι εκόνεψεν
ση ζυγονί’ την άκραν
Σ’κούται και καλοκάθεται
ση ζυγονί’ τη μέσεν
-Οπίσ’, πουλίν! Οπίσ’, πουλίν,
μη τρως τη βουκεντρέαν!
Και το πουλίν ’κελάηδησεν
σαν ανθρωπί’ λαλίαν
-Ακρίτα μου, ντό κάθεσαι;
Ντό στέκεις και περ’μένεις;
Το ένοικο σ’ εχάλασαν
και την κάλη σ’ επέραν
♫
Τ’ όλιον καλλίον τ’ άλογο σ’
στρών’νε και καβαλκεύ’νε
και τ’ άλλα τα καθέτερα
στέκ’νε και χλιμιτίζ’νε| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| άκραν | άκρη, αρχή | ||
| ανθρωπί’ | ανθρώπου | ||
| βουκεντρέαν | χτύπημα με ξύλινη βέργα (βουκέντρα) που χρησιμοποιούταν από τους αγρότες κατά τη διάρκεια οργώματος με βόδια και η οποία στη μία άκρη είχε μεταλλική βάση για να καθαρίζουν το αλέτρι και στην άλλη της άκρη ήταν αιχμηρή, ούτως ώστε να κεντρίζει τα βόδια | ||
| εκόνεψεν | εγκαταστάθηκε, φώλιασε, προσγειώθηκε | konmak | |
| έλαμνεν | όργωνε | λάμνω | |
| ένοικο | σπίτι, οικία | ||
| επέγ’νεν | πήγαινε, προχωρούσε, έφευγε | ||
| επέραν | πήραν | ||
| έρθεν | ήρθε | ||
| έρ’τον | ερχόταν | ||
| ζυγονί’ | ζυγού | ||
| καβαλκεύ’νε | ιππεύουν, καβαλάνε | ||
| καθέτερα | κατώτερα | ||
| κάλη | η αγαπητή σύζυγος, η σύζυγος | ||
| καλλίον | (επίθ.) καλύτερο, (επίρ.) καλύτερα | ||
| κότι͜α | μονάδα μέτρησης για δημητριακά | ||
| λαλίαν | λαλιά, φωνή | ||
| μέσεν | μέση | ||
| όλιον | όλο, ολόκληρο | ||
| όντες | όταν | ||
| οπίσ’ | πίσω | ||
| παραποταμέαν | παραποτάμιος τόπος | ||
| περ’μένεις | περιμένεις | ||
| σ’κούται | σηκώνεται | ||
| στέκ’νε | στέκουν | ||
| στρών’νε | στρώνουν, ζεύουν | ||
| χλιμιτίζ’νε | χλιμιντρίζουν |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| άκραν | άκρη, αρχή | ||
| ανθρωπί’ | ανθρώπου | ||
| βουκεντρέαν | χτύπημα με ξύλινη βέργα (βουκέντρα) που χρησιμοποιούταν από τους αγρότες κατά τη διάρκεια οργώματος με βόδια και η οποία στη μία άκρη είχε μεταλλική βάση για να καθαρίζουν το αλέτρι και στην άλλη της άκρη ήταν αιχμηρή, ούτως ώστε να κεντρίζει τα βόδια | ||
| εκόνεψεν | εγκαταστάθηκε, φώλιασε, προσγειώθηκε | konmak | |
| έλαμνεν | όργωνε | λάμνω | |
| ένοικο | σπίτι, οικία | ||
| επέγ’νεν | πήγαινε, προχωρούσε, έφευγε | ||
| επέραν | πήραν | ||
| έρθεν | ήρθε | ||
| έρ’τον | ερχόταν | ||
| ζυγονί’ | ζυγού | ||
| καβαλκεύ’νε | ιππεύουν, καβαλάνε | ||
| καθέτερα | κατώτερα | ||
| κάλη | η αγαπητή σύζυγος, η σύζυγος | ||
| καλλίον | (επίθ.) καλύτερο, (επίρ.) καλύτερα | ||
| κότι͜α | μονάδα μέτρησης για δημητριακά | ||
| λαλίαν | λαλιά, φωνή | ||
| μέσεν | μέση | ||
| όλιον | όλο, ολόκληρο | ||
| όντες | όταν | ||
| οπίσ’ | πίσω | ||
| παραποταμέαν | παραποτάμιος τόπος | ||
| περ’μένεις | περιμένεις | ||
| σ’κούται | σηκώνεται | ||
| στέκ’νε | στέκουν | ||
| στρών’νε | στρώνουν, ζεύουν | ||
| χλιμιτίζ’νε | χλιμιντρίζουν |
Απαγγελία: Ελένη Λυκίδου
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 