Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Κορτσόπον, πολλά -ν- έμορφον
και ντό πολλά αγαπώ σε!
Πασ̌κείμ’ ντό ’κ’ εγροικάς ατο;
πάντα πυκνοτερώ σε
Ένα μήναν κι ένα χρόνον
σύρω τη σεβντάς τον πόνον
Το κιφάλι μ’ σο μαξιλάρ’,
ο νους ι-μ’ έν’ σο δρόμον
Εσύ, κορτσόπον έμορφον,
γιατί ’κ’ ευτάς το ψ̌όπο μ’;
Σ’ άλλον το κόσμον όντες πας
χαζίρ να έν’ ο τόπος
Αρ’ ατώρα χ̌ερομύλτσον,
τσάκωσον τα χ̌ερομύλι͜α
Χοντρά μ’ ευτάς τ’ αλεύρι͜α,
μετ’ εσέν την πελιά μ’ εύρα!
Εσύ το κομμενόχρονον
ποίσον δύο μετάνοι͜ας
Ώσπουτα έν’ ο θάνατον
μη γουεύ’ς την εγκάλι͜α σ’
Ένα μήναν κι ένα χρόνο
σύρω τη σεβντάς τον πόνον
Το κιφάλι μ’ σο μαξιλάρ’,
ο νους ι-μ’ έν’ σο δρόμον
Εσύ ’σαι πολλά έμορφον
και πολλά φωταγμένον
Κρύον νερόν γιατί ’κι ’κχ̌ύντς
σην καρδι͜ά μ’ το καμένον;
Αρ’ ατώρα χ̌ερομύλτσον,
τσάκωσον τα χ̌ερομύλι͜α
Χοντρά μ’ ευτάς τ’ αλεύρι͜α σ’,
μετ’ εσέν την πελιά μ’ εύρα!| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αρ’ | εισάγει ή τονίζει πρόταση με ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις: λοιπόν, άρα, έτσι, επομένως, δηλαδή, τέλος πάντων, τώρα, άντε, με χροιά παρότρυνσης ή επίγνωσης, όπως το τουρκ. ha | ἄρα | |
| ατώρα | τώρα | ||
| γουεύ’ς | λυπάσαι, φείδεσαι, τσιγκουνεύεσαι, θυσιάζεις | kıymak | |
| εγκάλι͜α | αγκαλιά | ||
| εγροικάς | καταλαβαίνεις | ||
| έμορφον | όμορφο | ||
| έν’ | είναι | ||
| εύρα | βρήκα, (ιδιωμ. προστ.) βρες | ||
| ευτάς | κάνεις, φτιάχνεις | εὐθειάζω | |
| θάνατον | θάνατος | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κιφάλι | κεφάλι | ||
| κομμενόχρονον | αυτό που είθε να του κοπούν τα χρόνια | ||
| κορτσόπον | κοριτσάκι | ||
| ’κχ̌ύντς | εκχύνεις, χύνεις, εκβάλλεις | εκχύνω<ἐγχέω< ἐν + χέω | |
| μετ’ | μαζί με (με αιτιατική), με (τρόπος) | ||
| όντες | όταν | ||
| πασ̌κείμ’ | μήπως, μήπως (και) | πᾶς καί ἔνι | |
| πελιά | βάσανο, σκοτούρα | bela | |
| ποίσον | (προστ.) κάνε, φτιάξε | ποιέω, ποιῶ | |
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| πυκνοτερώ | κοιτάζω συχνά | ||
| σεβντάς | αγάπης, έρωτα | sevda/sevdā | |
| σύρω | σέρνω, τραβώ, ρίχνω | ||
| τσάκωσον | (προστ.) σπάσε | ||
| φωταγμένον | φωτισμένο, λαμπερό | ||
| χ̌ερομύλι͜α | χερόμυλοι | ||
| χ̌ερομύλτσον | (προστ.) άλεσε με τον χερόμυλο | ||
| χαζίρ | έτοιμος/ο/η | hazır/ḥāżir | |
| ψ̌όπο | ψυχούλα | ||
| ώσπουτα | έως ότου, ενόσω |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αρ’ | εισάγει ή τονίζει πρόταση με ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις: λοιπόν, άρα, έτσι, επομένως, δηλαδή, τέλος πάντων, τώρα, άντε, με χροιά παρότρυνσης ή επίγνωσης, όπως το τουρκ. ha | ἄρα | |
| ατώρα | τώρα | ||
| γουεύ’ς | λυπάσαι, φείδεσαι, τσιγκουνεύεσαι, θυσιάζεις | kıymak | |
| εγκάλι͜α | αγκαλιά | ||
| εγροικάς | καταλαβαίνεις | ||
| έμορφον | όμορφο | ||
| έν’ | είναι | ||
| εύρα | βρήκα, (ιδιωμ. προστ.) βρες | ||
| ευτάς | κάνεις, φτιάχνεις | εὐθειάζω | |
| θάνατον | θάνατος | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κιφάλι | κεφάλι | ||
| κομμενόχρονον | αυτό που είθε να του κοπούν τα χρόνια | ||
| κορτσόπον | κοριτσάκι | ||
| ’κχ̌ύντς | εκχύνεις, χύνεις, εκβάλλεις | εκχύνω<ἐγχέω< ἐν + χέω | |
| μετ’ | μαζί με (με αιτιατική), με (τρόπος) | ||
| όντες | όταν | ||
| πασ̌κείμ’ | μήπως, μήπως (και) | πᾶς καί ἔνι | |
| πελιά | βάσανο, σκοτούρα | bela | |
| ποίσον | (προστ.) κάνε, φτιάξε | ποιέω, ποιῶ | |
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| πυκνοτερώ | κοιτάζω συχνά | ||
| σεβντάς | αγάπης, έρωτα | sevda/sevdā | |
| σύρω | σέρνω, τραβώ, ρίχνω | ||
| τσάκωσον | (προστ.) σπάσε | ||
| φωταγμένον | φωτισμένο, λαμπερό | ||
| χ̌ερομύλι͜α | χερόμυλοι | ||
| χ̌ερομύλτσον | (προστ.) άλεσε με τον χερόμυλο | ||
| χαζίρ | έτοιμος/ο/η | hazır/ḥāżir | |
| ψ̌όπο | ψυχούλα | ||
| ώσπουτα | έως ότου, ενόσω |
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 