Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Σαν αρχινά να τραγωδεί ο καρίπ’ς ο τσ̌οπάνον [όι, όι] που ’κ’ ευρίεται σην χαράν και που ’κι πάει σον πάλον [όι, όι] Ατός πα με τα πρόγατα λάσ̌κεται σα ραχ̌ία [όι, όι] Ατός πα ντό υπόφερεν και με τη μαναχ̌ίαν! [όι, όι] Έναν κορίτσ’ σ’ όρωμαν ατ’ ελέπει τον τσ̌οπάνον [όι, όι] Παρακαλεί τη μάναν ατ’ να ευτάει ατόναν πάλον [όι, όι] Τ’ άλλο το βράδυ προσκαλεί εκείνον σο τραπέζι [όι, όι] Λαλούν κι έναν κεμεντζ̌ετσ̌ή την κεμεντζ̌έν να παίζει [όι, όι] Τσ̌οπάνε μ’, ντό γιοσμάς είσαι; νασάν που έ͜ει σε άντραν! [όι, όι] Άφ’ς τα κι έλα μετ’ εμέν, τα πρόατα σ’ ’κι χάν’νταν [όι, όι] Κια, μέρ’ θ’ αφήνω τ’ άκλερα μ’; ’κι γίνεται καμίαν! [όι, όι] Αύριον έλα εύρι͜α με, απάν’ καικά σ’ ορμία [όι, όι]
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| άκλερα | άκληρα, φτωχά, δυστυχή, ταλαίπωρα | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| ατ’ | αυτού/του | ||
| ατόναν | αυτόν | ||
| ατός | αυτός | ||
| άφ’ς | (προστ.) άφησε | ||
| γιοσμάς | κομψός, λεβέντης νέος | yosma |  |
| έ͜ει | έχει | ||
| ελέπει | βλέπει | ||
| ευρίεται | βρίσκεται | ||
| ευτάει | κάνει, φτιάχνει | εὐθειάζω |  |
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| καικά | προς τα κάτω, εκεί ακριβώς, κοντά | ||
| καμίαν | ποτέ | ||
| καρίπ’ς | ξένος, μοναχικός, φτωχός, ανήμπορος / (αιτ. πληθ.) ξένους, μοναχικούς, φτωχούς, ανήμπορους | garip/ġarīb |  |
| κεμεντζ̌έν | λύρα | kemençe/kemānçe |  |
| κεμεντζ̌ετσ̌ή | λυράρη | kemençeci | |
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κια | και βέβαια! • εισάγει έννοια ή πρόταση που είναι σε αντίθεση με την προηγούμενη, κι όμως! | και (κι) + ἀμέ < ἀμμέ < ἀμμή < ἄν μή | |
| λαλούν | βγάζουν λαλιά, καλούν, αποκαλούν, προσκαλούν, οδηγούν | ||
| λάσ̌κεται | περιφέρεται, τριγυρνά, περιπλανιέται | ἀλάομαι/ηλάσκω | |
| μαναχ̌ίαν | μοναξιά | ||
| μέρ’ | (μέρου, επιρρ.) πού, προς ορισμένο μέρος, όποιος | ||
| μετ’ | μαζί με (με αιτιατική), με (τρόπος) | ||
| νασάν | χαρά σε | ||
| ορμία | ρυάκια, ρεματιές | ||
| όρωμαν | όνειρο | ||
| πα | πάλι, επίσης, ακόμα | ||
| πάλον | (ή πάλλον) χορός, χοροεσπερίδα | ballo<βαλλίζω (=κουνώ, χορεύω) |  |
| πρόατα | πρόβατα | ||
| πρόγατα | πρόβατα | ||
| ραχ̌ία | ράχες, βουνά | ||
| τραγωδεί | τραγουδάει | ||
| χάν’νταν | χάνονται, διώχνονται | ||
| χαράν | γάμος |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| άκλερα | άκληρα, φτωχά, δυστυχή, ταλαίπωρα | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| ατ’ | αυτού/του | ||
| ατόναν | αυτόν | ||
| ατός | αυτός | ||
| άφ’ς | (προστ.) άφησε | ||
| γιοσμάς | κομψός, λεβέντης νέος | yosma | |
| έ͜ει | έχει | ||
| ελέπει | βλέπει | ||
| ευρίεται | βρίσκεται | ||
| ευτάει | κάνει, φτιάχνει | εὐθειάζω | |
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| καικά | προς τα κάτω, εκεί ακριβώς, κοντά | ||
| καμίαν | ποτέ | ||
| καρίπ’ς | ξένος, μοναχικός, φτωχός, ανήμπορος / (αιτ. πληθ.) ξένους, μοναχικούς, φτωχούς, ανήμπορους | garip/ġarīb | |
| κεμεντζ̌έν | λύρα | kemençe/kemānçe | |
| κεμεντζ̌ετσ̌ή | λυράρη | kemençeci | |
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κια | και βέβαια! • εισάγει έννοια ή πρόταση που είναι σε αντίθεση με την προηγούμενη, κι όμως! | και (κι) + ἀμέ < ἀμμέ < ἀμμή < ἄν μή | |
| λαλούν | βγάζουν λαλιά, καλούν, αποκαλούν, προσκαλούν, οδηγούν | ||
| λάσ̌κεται | περιφέρεται, τριγυρνά, περιπλανιέται | ἀλάομαι/ηλάσκω | |
| μαναχ̌ίαν | μοναξιά | ||
| μέρ’ | (μέρου, επιρρ.) πού, προς ορισμένο μέρος, όποιος | ||
| μετ’ | μαζί με (με αιτιατική), με (τρόπος) | ||
| νασάν | χαρά σε | ||
| ορμία | ρυάκια, ρεματιές | ||
| όρωμαν | όνειρο | ||
| πα | πάλι, επίσης, ακόμα | ||
| πάλον | (ή πάλλον) χορός, χοροεσπερίδα | ballo<βαλλίζω (=κουνώ, χορεύω) | |
| πρόατα | πρόβατα | ||
| πρόγατα | πρόβατα | ||
| ραχ̌ία | ράχες, βουνά | ||
| τραγωδεί | τραγουδάει | ||
| χάν’νταν | χάνονται, διώχνονται | ||
| χαράν | γάμος |
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 