Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Τα μωμοέρι͜α εξέβανε
τα Φώτα τ’ Αγιαννί’,
Ατείν’ χωρία λάσκουνταν
αρ’ άμον παλαλοί
Μωμόερος θα ’ίνουμαι
και με τα γολγονόπα
θα λάσκουμαι μεσανυχτί’
και γνεφίζω κορτσόπα
Μωμόερος θα ’ίνουμαι,
πάντα πασ̌κεί θα είμαι;
Θα βγάλω τα δι͜αβολικά μ,’
και μετ’ εσέν θα κείμαι
Μωμόερος θα ’ίνουμαι
και θα μωμοερεύω
Τα έμορφα τα κορτσόπα
όλια θα καντουρεύω
Τα μωμοέρι͜α εξέβανε
τα Φώτα τ’ Αγιαννί’
Ν’ αϊλί τη μαυρομάναν ατ’
εμάς που ’κι θ’ ανοί͜ει| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| Αγιαννί’ | Αγιαννιού | ||
| αϊλί | αλίμονο!, συμφορά! | ||
| άμον | σαν, όπως, καθώς | ἅμα |  |
| ανοί͜ει | ανοίγει | ||
| αρ’ | εισάγει ή τονίζει πρόταση με ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις: λοιπόν, άρα, έτσι, επομένως, δηλαδή, τέλος πάντων, τώρα, άντε, με χροιά παρότρυνσης ή επίγνωσης, όπως το τουρκ. ha | ἄρα | |
| ατείν’ | αυτοί | ||
| γνεφίζω | ξυπνώ | ||
| γολγονόπα | κουδουνάκια | ||
| έμορφα | όμορφα | ||
| εξέβανε | βγήκαν | ||
| ’ίνουμαι | γίνομαι | ||
| καντουρεύω | ξεγελάω, εξαπατάω, κοροϊδεύω | kandırmak |  |
| κείμαι | κείτομαι, ξαπλώνω | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κορτσόπα | κοριτσάκια | ||
| λάσκουμαι | περιφέρομαι, τριγυρίζω, περιπλανώμαι | ἀλάομαι/ηλάσκω | |
| λάσκουνταν | περιφέρονται, τριγυρίζουν, περιπλανώνται | ἀλάομαι/ηλάσκω | |
| μεσανυχτί’ | την ώρα του μεσονυχτίου | ||
| μετ’ | μαζί με (με αιτιατική), με (τρόπος) | ||
| μωμοερεύω | συμμετέχω στο δρώμενο των Μωμόερων | ||
| μωμοέρι͜α | (γνωστό και ως μωμόγεροι ή μωμόεροι) λαϊκό δρώμενο το οποίο λαμβάνει χώρα το 12ήμερο Χριστούγεννα - Πρωτοχρονιά - Θεοφάνια με ευχετηριακό χαρακτήρα | μῶμος + γέρων ή εκ του μαμουγέρα (μάσκα, προσωπίδα)<λατ. Mamuralia<Mamurius | |
| μωμόερος | (ή μωμόγερος) αυτός που συμμετέχει στα μωμοέρια, λαϊκό δρώμενο το οποίο λαμβάνει χώρα το 12ήμερο Χριστούγεννα - Πρωτοχρονιά - Θεοφάνια με ευχετηριακό χαρακτήρα | μῶμος + γέρων ή εκ του μαμουγέρα (μάσκα, προσωπίδα)<λατ. Mamuralia<Mamurius | |
| ν’ αϊλί | αλίμονο!, συμφορά! | ||
| όλια | όλα | ||
| παλαλοί | τρελοί | ||
| πασ̌κεί | μπας και είναι, μήπως είναι | πᾶς καί ἔνι | |
| χωρία | χωριά |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| Αγιαννί’ | Αγιαννιού | ||
| αϊλί | αλίμονο!, συμφορά! | ||
| άμον | σαν, όπως, καθώς | ἅμα | |
| ανοί͜ει | ανοίγει | ||
| αρ’ | εισάγει ή τονίζει πρόταση με ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις: λοιπόν, άρα, έτσι, επομένως, δηλαδή, τέλος πάντων, τώρα, άντε, με χροιά παρότρυνσης ή επίγνωσης, όπως το τουρκ. ha | ἄρα | |
| ατείν’ | αυτοί | ||
| γνεφίζω | ξυπνώ | ||
| γολγονόπα | κουδουνάκια | ||
| έμορφα | όμορφα | ||
| εξέβανε | βγήκαν | ||
| ’ίνουμαι | γίνομαι | ||
| καντουρεύω | ξεγελάω, εξαπατάω, κοροϊδεύω | kandırmak | |
| κείμαι | κείτομαι, ξαπλώνω | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κορτσόπα | κοριτσάκια | ||
| λάσκουμαι | περιφέρομαι, τριγυρίζω, περιπλανώμαι | ἀλάομαι/ηλάσκω | |
| λάσκουνταν | περιφέρονται, τριγυρίζουν, περιπλανώνται | ἀλάομαι/ηλάσκω | |
| μεσανυχτί’ | την ώρα του μεσονυχτίου | ||
| μετ’ | μαζί με (με αιτιατική), με (τρόπος) | ||
| μωμοερεύω | συμμετέχω στο δρώμενο των Μωμόερων | ||
| μωμοέρι͜α | (γνωστό και ως μωμόγεροι ή μωμόεροι) λαϊκό δρώμενο το οποίο λαμβάνει χώρα το 12ήμερο Χριστούγεννα - Πρωτοχρονιά - Θεοφάνια με ευχετηριακό χαρακτήρα | μῶμος + γέρων ή εκ του μαμουγέρα (μάσκα, προσωπίδα)<λατ. Mamuralia<Mamurius | |
| μωμόερος | (ή μωμόγερος) αυτός που συμμετέχει στα μωμοέρια, λαϊκό δρώμενο το οποίο λαμβάνει χώρα το 12ήμερο Χριστούγεννα - Πρωτοχρονιά - Θεοφάνια με ευχετηριακό χαρακτήρα | μῶμος + γέρων ή εκ του μαμουγέρα (μάσκα, προσωπίδα)<λατ. Mamuralia<Mamurius | |
| ν’ αϊλί | αλίμονο!, συμφορά! | ||
| όλια | όλα | ||
| παλαλοί | τρελοί | ||
| πασ̌κεί | μπας και είναι, μήπως είναι | πᾶς καί ἔνι | |
| χωρία | χωριά |
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 