
Στιχουργοί: Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος
Συνθέτες: Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος
Ένας πονεμέντσα μάνα
είχ̌εν τέσσερα παιδία
Τ’ έναν επέρεν ο Χάρον,
τα δύο η ξενιτεία
Τ’ έναν επέμ’νεν σουμά -ν- ατ’ς,
ν’ αηλί τ’ ατεινές το χάλ’ν ατ’ς
ντ’ επέμ’νεν ατέ σουμά -ν- ατ’ς
Ση μανίτσα χ̌έρ’ πη σ’κών’
το Θεόν ’κι θα γλυτών’
Ξάι ’κι θα παίρ’ α̤’ χαπάρ’
ντο κρούει ατον σο κεφάλ’
Τη μάναν πη τυρα̤ννίζ’,
η καρδά̤ τ’ πώς ταγιανίζ’;
Το Θεόν ξάι ’κι νουνίζ’;
Η μάνα σ’ ατό τον κόσμον
έν’ τη παιδί’ η χαρά
Την ημέραν καταράται,
τη νύχτα ανασπάλλ’ α̤τα
Τη νύχταν ους το πρωί
το Θεόν παρακαλεί
η μανίτσα ας σην ψ̌ην
Το Θεόν παρακαλεί
η μάνα για το παιδίν| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| α̤’ | (α̤τό) αυτό, το | ||
| αηλί | αλίμονο | ἀ- + μεσαιωνική ελληνική ἠλί < εβραϊκά אל (θεός) | |
| ανασπάλλ’ | ξεχνάω/ει ή ξεχάσω/ει | ||
| ας σην | απ’ την | ασό σην (από την) | |
| ατέ | αυτή | ||
| ατεινές | αυτηνής | ||
| ατό | αυτό | ||
| ατ’ς | αυτής/της ή αυτούς/τους | ||
| έν’ | είναι | ||
| επέμ’νεν | απόμεινε | ||
| επέρεν | πήρε | ||
| καρδά̤ | καρδιά | ||
| καταράται | καταριέται | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κρούει | χτυπάει | κρούω | |
| μανίτσα | μανούλα | ||
| ν’ αηλί | αλίμονο | μεσαιων. ελλ. ἀλί<ἀ- + ἠλί (εβραϊκά אל)= θεός | |
| νουνίζ’ | σκέφτεται | ||
| ξάι | καθόλου | ||
| ους | ως, μέχρι | ||
| παιδί’ | παιδιού | ||
| παιδία | παιδιά | ||
| παίρ’ | παίρνω/ει | ||
| πη | που | ||
| πονεμέντσα | πονεμένη | ||
| σ’κών’ | σηκώνω/ει | ||
| σουμά | κοντά | ||
| ταγιανίζ’ | αντέχω/ει, βαστάω/ει, υπομένω/ει | dayanmak | |
| τυρα̤ννίζ’ | τυραννάω/ει, ταλαιπωρώ/εί | ||
| χ̌έρ’ | χέρι | ||
| χάλ’ν | χάλι, κατάντια | hal/ḥall | |
| χαπάρ’ | χαμπάρι, είδηση, μαντάτο | haber/ḫaber | |
| ψ̌ην | ψυχή |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| α̤’ | (α̤τό) αυτό, το | ||
| αηλί | αλίμονο | ἀ- + μεσαιωνική ελληνική ἠλί < εβραϊκά אל (θεός) | |
| ανασπάλλ’ | ξεχνάω/ει ή ξεχάσω/ει | ||
| ας σην | απ’ την | ασό σην (από την) | |
| ατέ | αυτή | ||
| ατεινές | αυτηνής | ||
| ατό | αυτό | ||
| ατ’ς | αυτής/της ή αυτούς/τους | ||
| έν’ | είναι | ||
| επέμ’νεν | απόμεινε | ||
| επέρεν | πήρε | ||
| καρδά̤ | καρδιά | ||
| καταράται | καταριέται | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κρούει | χτυπάει | κρούω | |
| μανίτσα | μανούλα | ||
| ν’ αηλί | αλίμονο | μεσαιων. ελλ. ἀλί<ἀ- + ἠλί (εβραϊκά אל)= θεός | |
| νουνίζ’ | σκέφτεται | ||
| ξάι | καθόλου | ||
| ους | ως, μέχρι | ||
| παιδί’ | παιδιού | ||
| παιδία | παιδιά | ||
| παίρ’ | παίρνω/ει | ||
| πη | που | ||
| πονεμέντσα | πονεμένη | ||
| σ’κών’ | σηκώνω/ει | ||
| σουμά | κοντά | ||
| ταγιανίζ’ | αντέχω/ει, βαστάω/ει, υπομένω/ει | dayanmak | |
| τυρα̤ννίζ’ | τυραννάω/ει, ταλαιπωρώ/εί | ||
| χ̌έρ’ | χέρι | ||
| χάλ’ν | χάλι, κατάντια | hal/ḥall | |
| χαπάρ’ | χαμπάρι, είδηση, μαντάτο | haber/ḫaber | |
| ψ̌ην | ψυχή |

