Στιχουργοί: Γιώτης Γαβριηλίδης
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Εδέβαμε και το Κιλκίς
ση Φύσκαν ’κειάν θα πάμε
Θα σερεύκουν όλ’ οι Ρωμαίοι
και παρακάθι͜α ευτάμε
Ρακίν, χαψίν και φαεπότ’,
κρομμύδ’ με τα ελαίας
Σα παρχάρι͜α και τη Φύσκας
γλυκέα τοξαρέας
Την καλομάναν, τον πάππον,
παιδία, αναστορούμε¹
Ο νους εμουν ας πάει οπίσ’
τον Πόντον ας θυμούμες
Ρακίν, χαψίν και φαεπότ’,
κρομμύδ’ με τα ελαίας
Σα παρχάρι͜α και τη Φύσκας
γλυκέα τοξαρέας
Φαΐα αγνά, ποντιακά,
φούστουρον και γιοχάδες
Μαειρεμένα με χτηνί’
βούτορον και τσ̌ορβάδες
Ρακίν, χαψίν και φαεπότ’,
κρομμύδ’ με τα ελαίας
Σα παρχάρι͜α και τη Φύσκας
γλυκέα τοξαρέας
Η Φύσκα θα παίρ’ άψιμον,
ους το πρωί θα χορεύ’νε
Θα πίν’νε τάν’ κι απομεθούν
κι εντάμαν θα ιεύ’νε
Ρακίν, χαψίν και φαεπότ’,
κρομμύδ’ με τα ελαίας
Σα παρχάρι͜α και τη Φύσκας
γλυκέα τοξαρέας| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αγνά | σπουδαία, θαυμαστά, αλλόκοτα, παράξενα | ἀγνώς (άγνωστος)<ἀ- + γιγνώσκω |  |
| αναστορούμε | θυμόμαστε, αναπολούμε | ||
| απομεθούν | ξεμεθούν | ||
| άψιμον | φωτιά | ||
| βούτορον | βούτυρο | ||
| γιοχάδες | λεπτά φύλλα από ζυμάρι τα οποία ψήνονται στο «σατς» | ||
| γλυκέα | (επιρρ.) γλυκά | ||
| εδέβαμε | (για τόπο) περάσαμε, διασχίσαμε, (για χρόνο) περάσαμε | διαβαίνω | |
| ελαίας | (τα) ελιές, (τη) ελιάς | ||
| εμουν | μας | ||
| εντάμαν | μαζί | ||
| ευτάμε | κάνουμε, φτιάχνουμε | εὐθειάζω | |
| θυμούμες | θυμόμαστε | ||
| ιεύ’νε | ταιριάζουν | uymak |  |
| καλομάναν | γιαγιά | ||
| ’κειάν | εκεί πάνω | ||
| κρομμύδ’ | κρεμμύδι | ||
| μαειρεμένα | μαγειρεμένα | ||
| όλ’ | όλοι/ες/α | ||
| οπίσ’ | πίσω | ||
| ους | ως, μέχρι | ||
| παιδία | παιδιά | ||
| παίρ’ | παίρνω/ει | ||
| πάππον | παππούς | ||
| παρακάθι͜α | συναθροίσεις, ολονυχτίες | ||
| παρχάρι͜α | ορεινοί τόποι θερινής βοσκής | ||
| πίν’νε | πίνουν | ||
| ρακίν | αλκοολούχο ποτό που παράγεται από τη ζύμωση φρούτων ή στεμφύλων φρούτων | rakı/ˁaraḳī |  |
| Ρωμαίοι | οι ορθόδοξοι χριστιανοί πολίτες επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας | ||
| σερεύκουν | μαζεύονται, συγκεντρώνονται | σωρεύω | |
| τάν’ | το υγρό υπόλειμμα ορού γάλακτος ή κρέμας μετά το ανακάτεμα του βουτύρου | Թան (tan)=λιώνω, ρέω |  |
| τοξαρέας | δοξαριές | ||
| τσ̌ορβάδες | πηχτές σούπες από ξεφλουδισμένο και χοντροκομμένο σιτάρι (κορκότο) | çorba/şūrbā |  |
| φαεπότ’ | φαγοπότι | ||
| φαΐα | φαγητά | ||
| φούστουρον | είδος ποντιακής ομελέτας | ||
| χαψίν | γαύρος | hamsi<ჰამსი |  |
| χορεύ’νε | χορεύουν | ||
| χτηνί’ | αγελάδας |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αγνά | σπουδαία, θαυμαστά, αλλόκοτα, παράξενα | ἀγνώς (άγνωστος)<ἀ- + γιγνώσκω | |
| αναστορούμε | θυμόμαστε, αναπολούμε | ||
| απομεθούν | ξεμεθούν | ||
| άψιμον | φωτιά | ||
| βούτορον | βούτυρο | ||
| γιοχάδες | λεπτά φύλλα από ζυμάρι τα οποία ψήνονται στο «σατς» | ||
| γλυκέα | (επιρρ.) γλυκά | ||
| εδέβαμε | (για τόπο) περάσαμε, διασχίσαμε, (για χρόνο) περάσαμε | διαβαίνω | |
| ελαίας | (τα) ελιές, (τη) ελιάς | ||
| εμουν | μας | ||
| εντάμαν | μαζί | ||
| ευτάμε | κάνουμε, φτιάχνουμε | εὐθειάζω | |
| θυμούμες | θυμόμαστε | ||
| ιεύ’νε | ταιριάζουν | uymak | |
| καλομάναν | γιαγιά | ||
| ’κειάν | εκεί πάνω | ||
| κρομμύδ’ | κρεμμύδι | ||
| μαειρεμένα | μαγειρεμένα | ||
| όλ’ | όλοι/ες/α | ||
| οπίσ’ | πίσω | ||
| ους | ως, μέχρι | ||
| παιδία | παιδιά | ||
| παίρ’ | παίρνω/ει | ||
| πάππον | παππούς | ||
| παρακάθι͜α | συναθροίσεις, ολονυχτίες | ||
| παρχάρι͜α | ορεινοί τόποι θερινής βοσκής | ||
| πίν’νε | πίνουν | ||
| ρακίν | αλκοολούχο ποτό που παράγεται από τη ζύμωση φρούτων ή στεμφύλων φρούτων | rakı/ˁaraḳī | |
| Ρωμαίοι | οι ορθόδοξοι χριστιανοί πολίτες επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας | ||
| σερεύκουν | μαζεύονται, συγκεντρώνονται | σωρεύω | |
| τάν’ | το υγρό υπόλειμμα ορού γάλακτος ή κρέμας μετά το ανακάτεμα του βουτύρου | Թան (tan)=λιώνω, ρέω | |
| τοξαρέας | δοξαριές | ||
| τσ̌ορβάδες | πηχτές σούπες από ξεφλουδισμένο και χοντροκομμένο σιτάρι (κορκότο) | çorba/şūrbā | |
| φαεπότ’ | φαγοπότι | ||
| φαΐα | φαγητά | ||
| φούστουρον | είδος ποντιακής ομελέτας | ||
| χαψίν | γαύρος | hamsi<ჰამსი | |
| χορεύ’νε | χορεύουν | ||
| χτηνί’ | αγελάδας |
¹ Ακούγεται πιθ. εκ παραδρομής να τραγουδάει «αναστορούμες»
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 