
Στιχουργοί: Ιορδάνης Χωλίδης
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Έρχουνταν άμον όραμαν
τα πρωτιζ’νά τα χρόνι͜α
όντες ελάσκουμ’ χάταλον
ση μαχαλάς τα δρόμι͜α
Ο τι͜αμιρτζ̌ής με το τσ̌ακούτσ̌’
αφκά σα λαμαρίνας
Ατός κοτάνι͜α συνορθι͜άζ’,
τεκίρι͜α και μασ̌ίνας
Τη μαχαλάς ι-μ’ ο κόσμον,
ολόεν κοινωνία
Θεέ μ’, να έμ’νε χάταλον
κι εζήν’ ατο αλλομίαν
Σ’ έναν λιθάρ’ πλακίν απάν’
κάθεται η Φελεκίνα
Με το τσ̌ολάκ’ το χ̌ερόπον,
σουμά σην Πιστοφίνα
Ταράζ’ απέσ’ ση βούραν ατ’ς
πέντ’ έξ’ κουκούτσ̌ι͜α άλας
Αποχασμούται και δακρύζ’
και μουρδουλίζ’ απ’ άκρας
Τη μαχαλάς ι-μ’ ο κόσμον,
ολόεν κοινωνία
Θεέ μ’, να έμ’νε χάταλον
κι εζήν’ ατο αλλομίαν| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| άκρας | άκρης, άκρες (πληθ. τα) | ||
| άλας | αλάτι | ||
| αλλομίαν | άλλη μια φορά, άλλη φορά, ξαφνικά | ||
| άμον | σαν, όπως, καθώς | ἅμα | |
| απ’ άκρας | με τη σειρά | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| απέσ’ | μέσα | ||
| αποχασμούται | χασμουριέται | ||
| ατός | αυτός | ||
| ατ’ς | αυτής/της ή αυτούς/τους | ||
| αφκά | κάτω | ||
| βούραν | χούφτα | vola=η παλάμη του χεριού ή το πέλμα του ποδιού | |
| δρόμι͜α | δρόμοι, δρόμους | ||
| ελάσκουμ’ | περιφερόμουν, τριγύριζα, περιπλανιόμουν | ἀλάομαι/ηλάσκω | |
| έμ’νε | ήμουν | ||
| έξ’ | έξω ή ο αριθμός έξι | ||
| έρχουνταν | έρχονται | ||
| κοτάνι͜α | άροτρα, μεγάλα μεταλλικά άροτρα | kotan/գոթան | |
| κουκούτσ̌ι͜α | κουκούτσια, σβώλοι, πολύ μικρές ποσότητες | cucuzza | |
| λιθάρ’ | λιθάρι, πέτρα | ||
| μασ̌ίνας | γενικά οι μηχανές/τα μηχανήματα, αυτοκίνητα ή τρένα ή τρακτέρ | машина/μηχανή | |
| μαχαλάς | γειτονιάς | mahalle/maḥalle | |
| μουρδουλίζ’ | γρυλλίζει υπόκωφα, παράγει υπόκωφο ήχο | ||
| ολόεν | ολόκληρο/η | ||
| όντες | όταν | ||
| όραμαν | όνειρο | ||
| πλακίν | λίθινη πλάκα, αβαθές σκεύος μαγειρέματος | ||
| πρωτιζ’νά | πρώτα, αρχαία, παλαιά | ||
| σουμά | κοντά | ||
| συνορθι͜άζ’ | τακτοποιώ/εί, διορθώνω/ει | ||
| ταράζ’ | αναμιγνύω/ει, ανακατεύω/ει, μπλέκω/ει | ταράσσω | |
| τεκίρι͜α | τροχοί | teker | |
| τι͜αμιρτζ̌ής | σιδηρουργός | demirci | |
| τσ̌ακούτσ̌’ | σφυρί | çekiç | |
| τσ̌ολάκ’ | κουλό, μονόχειρα | çolak | |
| χ̌ερόπον | χεράκι | ||
| χάταλον | μωρό, παιδί | ἀταλός |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| άκρας | άκρης, άκρες (πληθ. τα) | ||
| άλας | αλάτι | ||
| αλλομίαν | άλλη μια φορά, άλλη φορά, ξαφνικά | ||
| άμον | σαν, όπως, καθώς | ἅμα | |
| απ’ άκρας | με τη σειρά | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| απέσ’ | μέσα | ||
| αποχασμούται | χασμουριέται | ||
| ατός | αυτός | ||
| ατ’ς | αυτής/της ή αυτούς/τους | ||
| αφκά | κάτω | ||
| βούραν | χούφτα | vola=η παλάμη του χεριού ή το πέλμα του ποδιού | |
| δρόμι͜α | δρόμοι, δρόμους | ||
| ελάσκουμ’ | περιφερόμουν, τριγύριζα, περιπλανιόμουν | ἀλάομαι/ηλάσκω | |
| έμ’νε | ήμουν | ||
| έξ’ | έξω ή ο αριθμός έξι | ||
| έρχουνταν | έρχονται | ||
| κοτάνι͜α | άροτρα, μεγάλα μεταλλικά άροτρα | kotan/գոթան | |
| κουκούτσ̌ι͜α | κουκούτσια, σβώλοι, πολύ μικρές ποσότητες | cucuzza | |
| λιθάρ’ | λιθάρι, πέτρα | ||
| μασ̌ίνας | γενικά οι μηχανές/τα μηχανήματα, αυτοκίνητα ή τρένα ή τρακτέρ | машина/μηχανή | |
| μαχαλάς | γειτονιάς | mahalle/maḥalle | |
| μουρδουλίζ’ | γρυλλίζει υπόκωφα, παράγει υπόκωφο ήχο | ||
| ολόεν | ολόκληρο/η | ||
| όντες | όταν | ||
| όραμαν | όνειρο | ||
| πλακίν | λίθινη πλάκα, αβαθές σκεύος μαγειρέματος | ||
| πρωτιζ’νά | πρώτα, αρχαία, παλαιά | ||
| σουμά | κοντά | ||
| συνορθι͜άζ’ | τακτοποιώ/εί, διορθώνω/ει | ||
| ταράζ’ | αναμιγνύω/ει, ανακατεύω/ει, μπλέκω/ει | ταράσσω | |
| τεκίρι͜α | τροχοί | teker | |
| τι͜αμιρτζ̌ής | σιδηρουργός | demirci | |
| τσ̌ακούτσ̌’ | σφυρί | çekiç | |
| τσ̌ολάκ’ | κουλό, μονόχειρα | çolak | |
| χ̌ερόπον | χεράκι | ||
| χάταλον | μωρό, παιδί | ἀταλός |

