
Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Έρθαν οι εμπόρ’ να παίρ’νε
τσ̌άπαν τον καπνόν
Ν’ αηλί ατόν π’ ετσακέλλτσεν
καπνοχώραφον
Δέκα δέματα ούλι͜α - ούλι͜α
τα ημ’σά θα καίν’
Τ’ αλλά πατιχαβάν παίρ’νε
’μάς ντό θ’ απομέν’;
Ν’ αηλί π’ έφαεν τον ήλεν
απέσ’ σο χωράφ’
Ν’ αηλί τσάκωμαν ντ’ εποίκεν
κι έβαλεν σ’ αρμάθ’
Δέκα δέματα ούλι͜α - ούλι͜α
τα ημ’σά θα καίν’
Τ’ αλλά πατιχαβάν παίρ’νε
’μάς ντό θ’ απομέν’;
Ν’ αηλί π’ εποίκεν χαβέγκια
κι εποίκεν παστάλ’
Δέματα ήντζαν ’κ’ εποίκεν
ατός ’κ’ έχ̌’ χαπάρ’
Δέκα δέματα ούλι͜α - ούλι͜α
τα ημ’σά θα καίν’
Τ’ αλλά πατιχαβάν παίρ’νε
’μάς ντό θ’ απομέν’;
Οι εμπόρ’ έρθαν ζυάζ’νε,
ουζέ πατιχαβάν
Πώς να ψωνίζ’ ο χωρέτες
ποστάλι͜α και φιστάν’;
Δέκα δέματα ούλι͜α - ούλι͜α
τα ημ’σά θα καίν’
Τ’ αλλά πατιχαβάν παίρ’νε
’μάς ντό θ’ απομέν’;| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αηλί | αλίμονο | ἀ- + μεσαιωνική ελληνική ἠλί < εβραϊκά אל (θεός) | |
| απέσ’ | μέσα | ||
| απομέν’ | απομένει | ||
| αρμάθ’ | αρμαθιά, σειρά από όμοια μικρά πράγματα συνήθως περασμένα σε σκοινί ή σε σύρμα | ὁρμαθός | |
| ατός | αυτός | ||
| εμπόρ’ | έμποροι | ||
| εποίκεν | έκανε, έφτιαξε | ποιέω-ῶ | |
| έρθαν | ήρθαν | ||
| ετσακέλλτσεν | τσάπισε με το τσακέλλι | δικέλλι<δικέλλα | |
| έφαεν | έφαγε | ||
| έχ̌’ | έχει | ||
| ζυάζ’νε | ζυγίζουν | ||
| ήλεν | ήλιος/ήλιο | ||
| ημ’σά | μισά | ||
| ήντζαν | οποιοσδήποτε, όποιος / οποιονδήποτε, όποιον | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| ν’ αηλί | αλίμονο | μεσαιων. ελλ. ἀλί<ἀ- + ἠλί (εβραϊκά אל)= θεός | |
| ουζέ | ήδη | уже | |
| ούλι͜α | όλα | ||
| παίρ’νε | παίρνουν | ||
| παστάλ’ | στίβα από αποξηραμένα καπνόφυλλα | ||
| πατιχαβάν | τσάμπα, δωρεάν, για το τίποτα | bedavaya<bâd-ı hevâ/havā (οθωμ. περιόδου) | |
| ποστάλι͜α | παπούτσια, άρβυλα | postal/postgāl | |
| τσάκωμαν | σπάσιμο | ||
| τσ̌άπαν | τζάμπα, δωρεάν, μάταια | caba/cabāˀ | |
| φιστάν’ | φουστάνι | fistan<fustān | |
| χαβέγκια | (ή χεβέγκια) αρμαθιές καπνού για αποξήρανση | hevenk | |
| χαπάρ’ | χαμπάρι, είδηση, μαντάτο | haber/ḫaber | |
| χωρέτες | χωριάτης |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αηλί | αλίμονο | ἀ- + μεσαιωνική ελληνική ἠλί < εβραϊκά אל (θεός) | |
| απέσ’ | μέσα | ||
| απομέν’ | απομένει | ||
| αρμάθ’ | αρμαθιά, σειρά από όμοια μικρά πράγματα συνήθως περασμένα σε σκοινί ή σε σύρμα | ὁρμαθός | |
| ατός | αυτός | ||
| εμπόρ’ | έμποροι | ||
| εποίκεν | έκανε, έφτιαξε | ποιέω-ῶ | |
| έρθαν | ήρθαν | ||
| ετσακέλλτσεν | τσάπισε με το τσακέλλι | δικέλλι<δικέλλα | |
| έφαεν | έφαγε | ||
| έχ̌’ | έχει | ||
| ζυάζ’νε | ζυγίζουν | ||
| ήλεν | ήλιος/ήλιο | ||
| ημ’σά | μισά | ||
| ήντζαν | οποιοσδήποτε, όποιος / οποιονδήποτε, όποιον | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| ν’ αηλί | αλίμονο | μεσαιων. ελλ. ἀλί<ἀ- + ἠλί (εβραϊκά אל)= θεός | |
| ουζέ | ήδη | уже | |
| ούλι͜α | όλα | ||
| παίρ’νε | παίρνουν | ||
| παστάλ’ | στίβα από αποξηραμένα καπνόφυλλα | ||
| πατιχαβάν | τσάμπα, δωρεάν, για το τίποτα | bedavaya<bâd-ı hevâ/havā (οθωμ. περιόδου) | |
| ποστάλι͜α | παπούτσια, άρβυλα | postal/postgāl | |
| τσάκωμαν | σπάσιμο | ||
| τσ̌άπαν | τζάμπα, δωρεάν, μάταια | caba/cabāˀ | |
| φιστάν’ | φουστάνι | fistan<fustān | |
| χαβέγκια | (ή χεβέγκια) αρμαθιές καπνού για αποξήρανση | hevenk | |
| χαπάρ’ | χαμπάρι, είδηση, μαντάτο | haber/ḫaber | |
| χωρέτες | χωριάτης |

