Στιχουργοί: Νάκος Ευσταθιάδης
Συνθέτες: Γιάννης Τσανάκαλης
Τ’ αηδόνα̤ ελωλώθανε
άλλο ’κι κελαηδούνε
«Έφυεν ο Τσ̌ανάκαλης»
κλαίν’ και μοιρολογούνε
Οι φίλ’ όταν χωρίουνταν
εικόνας πα δακρύζ’νε
Τα τσ̌ιτσ̌έκια μαραίν’ντανε,
άλλο ’κι σκουντουλίζ’νε
♫
Άλλο τη λύρα σ’ ’κ’ έπαιξες,
Γιάννε, γιάμ’ εχολιάστες;
Για πέει μας πού ευρίεσαι,
Γιάννε, μέρ’ εβραδι͜άστες;
Αχ, Γιάννε μ’, βάι, Γιάννε μ’,
εκεί όθεν πας·
εκεί έν’ ο Γώγον
άι! και ο Αϊβά͜ης
Θ’ ανταμώντς τον Γώγον
άι! και τον Αϊβάζ’
Σο μουχαπέτ’ ντο κάθουμες
κανείς ’κι παίρ’ τον τόπο σ’
Τ’ ομμάτι͜α μουν σ’ εξώπορτον
και για τ’ εσέν ο λόγος
Αχ, Γιάννε μ’, βάι, Γιάννε μ’,
εκεί όθεν πας·
εκεί έν’ ο Σταύρης
άι! και ο Αϊβά͜ης
Θ’ ανταμώντς τον Μήτκα
άι! και τον Γιοπάζ’
Ο Γιάννες ο Τσ̌ανάκαλης,
χρυσόν ψ̌ην και καρδίαν
Ας έτον ξαν να έτονε
μετ’ εμάς αλλομίαν
Αχ, Γιάννε μ’, βάι, Γιάννε μ’,
εκεί όθεν πας·
εκεί έν’ η μάνα σ’
τηνάν αγαπάς
Θα ελέπ’ς τη μάνα σ’
κι απαροθυμάς| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αλλομίαν | άλλη μια φορά, άλλη φορά, ξαφνικά | ||
| ανταμώντς | ανταμώνεις, συναντάς | ||
| απαροθυμάς | αποβάλλεις/ξεπερνάς τη νοσταλγία | ||
| γιάμ’ | μήπως, ή μη | ya/yā + μη | |
| δακρύζ’νε | δακρύζουν | ||
| εβραδι͜άστες | βραδιάστηκες | ||
| εικόνας | (ονομ. πληθ., τα) εικόνες | ||
| ελέπ’ς | βλέπεις | ||
| ελωλώθανε | σάστισαν, θόλωσε το μυαλό τους | ||
| έν’ | είναι | ||
| εξώπορτον | εξώπορτα | ||
| έτον | ήταν | ||
| έτονε | ήταν | ||
| ευρίεσαι | βρίσκεσαι | ||
| έφυεν | έφυγε | ||
| εχολιάστες | θύμωσες, αγανάκτησες | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κάθουμες | καθόμαστε | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| μαραίν’ντανε | μαραίνονται | ||
| μέρ’ | (μέρου, επιρρ.) πού, προς ορισμένο μέρος, όποιος | ||
| μετ’ | μαζί με (με αιτιατική), με (τρόπος) | ||
| μουν | μας | ||
| μουχαπέτ’ | κουβέντα, φιλική συνομιλία, συνεκδ. φιλική συνεστίαση (συνήθως μετά μουσικής) | muhabbet/maḥabbet | |
| ξαν | πάλι, ξανά | ||
| όθεν | όπου, οπουδήποτε, σε όποιον | ||
| ομμάτι͜α | μάτια | ||
| πα | πάλι, επίσης, ακόμα | ||
| παίρ’ | παίρνω/ει | ||
| πέει | (προστ.) πες | ||
| σκουντουλίζ’νε | ευωδιάζουν, μοσχοβολούν | ||
| τηνάν | αυτόν/ην που | ||
| τσ̌ιτσ̌έκια | άνθη, λουλούδια | çiçek | |
| φίλ’ | (προστ. φιλώ) φίλα, (πληθ. φίλον) φίλοι | ||
| χωρίουνταν | χωρίζονται, ξεχωρίζουν | ||
| ψ̌ην | ψυχή |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αλλομίαν | άλλη μια φορά, άλλη φορά, ξαφνικά | ||
| ανταμώντς | ανταμώνεις, συναντάς | ||
| απαροθυμάς | αποβάλλεις/ξεπερνάς τη νοσταλγία | ||
| γιάμ’ | μήπως, ή μη | ya/yā + μη | |
| δακρύζ’νε | δακρύζουν | ||
| εβραδι͜άστες | βραδιάστηκες | ||
| εικόνας | (ονομ. πληθ., τα) εικόνες | ||
| ελέπ’ς | βλέπεις | ||
| ελωλώθανε | σάστισαν, θόλωσε το μυαλό τους | ||
| έν’ | είναι | ||
| εξώπορτον | εξώπορτα | ||
| έτον | ήταν | ||
| έτονε | ήταν | ||
| ευρίεσαι | βρίσκεσαι | ||
| έφυεν | έφυγε | ||
| εχολιάστες | θύμωσες, αγανάκτησες | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κάθουμες | καθόμαστε | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| μαραίν’ντανε | μαραίνονται | ||
| μέρ’ | (μέρου, επιρρ.) πού, προς ορισμένο μέρος, όποιος | ||
| μετ’ | μαζί με (με αιτιατική), με (τρόπος) | ||
| μουν | μας | ||
| μουχαπέτ’ | κουβέντα, φιλική συνομιλία, συνεκδ. φιλική συνεστίαση (συνήθως μετά μουσικής) | muhabbet/maḥabbet | |
| ξαν | πάλι, ξανά | ||
| όθεν | όπου, οπουδήποτε, σε όποιον | ||
| ομμάτι͜α | μάτια | ||
| πα | πάλι, επίσης, ακόμα | ||
| παίρ’ | παίρνω/ει | ||
| πέει | (προστ.) πες | ||
| σκουντουλίζ’νε | ευωδιάζουν, μοσχοβολούν | ||
| τηνάν | αυτόν/ην που | ||
| τσ̌ιτσ̌έκια | άνθη, λουλούδια | çiçek | |
| φίλ’ | (προστ. φιλώ) φίλα, (πληθ. φίλον) φίλοι | ||
| χωρίουνταν | χωρίζονται, ξεχωρίζουν | ||
| ψ̌ην | ψυχή |
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 