
Στιχουργοί: Χαράλαμπος Εφραιμίδης
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Ας κάθουμαι και λέγω σας
ολίγα μοιρολόγια
Ως να τελένω μη κλαίτεν
ντο θα λέγω τα λόγια
Το χ̌ίλι͜α εννιακόσια,
τράντ’ εφτά τη χρονία
Δέκα τ’ αε-Χαραλαμπί’
και ημερομηνία
Σα έντεκα τ’ αε-Βλασί’,
Ευκλείδης εσκοτώθεν
Π’ έκ’σεν το μαύρον το χαπάρ’
τα ραχ̌ι͜ά -ν- εφορτώθεν
Ε μαύρον παλληκάρι!
Εκλαίγανε τα ραχ̌ία,
’μουρδούλιζαν τ’ ορμία
Ο Χάρον έρθεν κι εκάτσεν
ση Ευκλείδη / Κύρτογλη τ’ ωμία
Ε μαύρον παλληκάρι!
Ευκλείδη τα παλληκάρι͜α σ’
εσέναν αραεύ’νε
Όθεν παν κι όθεν κλώσκουνταν
μοιρολογούν και κλαίγ’νε
Ε μαύρε καπετάνιε!
Σκοτία πίσσα έτονε
ο καιρόν λιβωμένος
Αφκά σο κάρο εκείτονε
Ευκλείδης ματωμένος
Ε μαύρον παλληκάρι!
Πρωτοπαλληκάρ’ έχασεν
ατέ η Νέα Σάντα
Μοιρολογούν και κλαίγ’ν ατον
αραεύ’νε͜ ατον πάντα
Ε μαύρε καπετάνιε!
Ευκλείδη πώς εσκοτώθες!
Η λαλία σ’ ’κι ακουσκάται
Τ’ όνεμα σ’ ζει και βασιλεύ’
καμίαν ’κι θα χάται!
Ε μαύρον παλληκάρι!
Εφτά χρόνι͜α σ’ αντάρτικα
ση Σάντας τα ραχ̌ία
Ατός που ετυρι͜άννιζεν / εφοβέριζεν
τα τούρκικα τα ψ̌ήα
Ε μαύρον παλληκάρι!| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αε-Βλασί’ | Αγίου Βλασίου | ||
| αε-Χαραλαμπί’ | αγίου Χαράλαμπου | ||
| ακουσκάται | ακούγεται | ||
| αραεύ’νε | ψάχνουν, αναζητούν, γυρεύουν | aramak | |
| ατέ | αυτή | ||
| ατός | αυτός | ||
| αφκά | κάτω | ||
| εκάτσεν | κάθισε | ||
| εκείτονε | κείτονταν, ξάπλωνε | ||
| έκ’σεν | άκουσε | ||
| έρθεν | ήρθε | ||
| εσκοτώθεν | σκοτώθηκε | ||
| εσκοτώθες | σκοτώθηκες | ||
| έτονε | ήταν | ||
| ετυρι͜άννιζεν | τυραννούσε, ταλαιπωρούσε | ||
| εφορτώθεν | φορτώθηκε | ||
| έχασεν | έχασε, έδιωξε, πέταξε κτ | ||
| κάθουμαι | κάθομαι | ||
| καμίαν | ποτέ | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κλαίγ’ν | κλαίνε | ||
| κλαίγ’νε | κλαίνε | ||
| κλώσκουνταν | (αμετάβ.) γυρίζουν, επιστρέφουν | ||
| λαλία | λαλιά, φωνή | ||
| λιβωμένος | συννεφιασμένος | λίβος<λείβω | |
| ’μουρδούλιζαν | (εμουρδούλιζαν) έβγαζαν υπόκωφο θόρυβο | ||
| όθεν | όπου, οπουδήποτε, σε όποιον | ||
| όνεμα | όνομα | ||
| ορμία | ρυάκια, ρεματιές | ||
| ραχ̌ι͜ά | ράχες, βουνά | ||
| ραχ̌ία | ράχες, βουνά | ||
| σκοτία | σκοτάδι | ||
| τελένω | (μεταβ.) τελειώνω κτ | ||
| τράντ’ | τριάντα | ||
| χαπάρ’ | χαμπάρι, είδηση, μαντάτο | haber/ḫaber | |
| χάται | χάνεται | ||
| ψ̌ήα | ψυχές, η περιοχή του στέρνου, τα εσώψυχα | ||
| ωμία | ώμοι |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αε-Βλασί’ | Αγίου Βλασίου | ||
| αε-Χαραλαμπί’ | αγίου Χαράλαμπου | ||
| ακουσκάται | ακούγεται | ||
| αραεύ’νε | ψάχνουν, αναζητούν, γυρεύουν | aramak | |
| ατέ | αυτή | ||
| ατός | αυτός | ||
| αφκά | κάτω | ||
| εκάτσεν | κάθισε | ||
| εκείτονε | κείτονταν, ξάπλωνε | ||
| έκ’σεν | άκουσε | ||
| έρθεν | ήρθε | ||
| εσκοτώθεν | σκοτώθηκε | ||
| εσκοτώθες | σκοτώθηκες | ||
| έτονε | ήταν | ||
| ετυρι͜άννιζεν | τυραννούσε, ταλαιπωρούσε | ||
| εφορτώθεν | φορτώθηκε | ||
| έχασεν | έχασε, έδιωξε, πέταξε κτ | ||
| κάθουμαι | κάθομαι | ||
| καμίαν | ποτέ | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κλαίγ’ν | κλαίνε | ||
| κλαίγ’νε | κλαίνε | ||
| κλώσκουνταν | (αμετάβ.) γυρίζουν, επιστρέφουν | ||
| λαλία | λαλιά, φωνή | ||
| λιβωμένος | συννεφιασμένος | λίβος<λείβω | |
| ’μουρδούλιζαν | (εμουρδούλιζαν) έβγαζαν υπόκωφο θόρυβο | ||
| όθεν | όπου, οπουδήποτε, σε όποιον | ||
| όνεμα | όνομα | ||
| ορμία | ρυάκια, ρεματιές | ||
| ραχ̌ι͜ά | ράχες, βουνά | ||
| ραχ̌ία | ράχες, βουνά | ||
| σκοτία | σκοτάδι | ||
| τελένω | (μεταβ.) τελειώνω κτ | ||
| τράντ’ | τριάντα | ||
| χαπάρ’ | χαμπάρι, είδηση, μαντάτο | haber/ḫaber | |
| χάται | χάνεται | ||
| ψ̌ήα | ψυχές, η περιοχή του στέρνου, τα εσώψυχα | ||
| ωμία | ώμοι |

