
Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Απέσ’ σο τουλουμόπο μου,
πουλόπο μ’, να εχώρ’νες
Τα φυλαχτά τα λώματα σ’
καθημερ’νά να εφόρ’νες
Ο ουρανόν ελίβωσεν
ερχίνεσεν να βρέχ̌ει,
Ατά τ’ ομμάτι͜α που ελέπ’
πουθέν δουλείαν ’κ’ έχ̌ει
Έκαψες με άμον ντο καί͜εις
τα ξύλα σο χωνόν -ι
Πας̌ κ’ είμαι τ’ εσόν το γεσίρ’,
του κυρού σ’ τ’ ορφανόν -ι;
Αν αγαπάς με, αγάπα με,
αν ’κι αγαπάς με, μαύ’σσα,
θα σύρω και σκοτώνω σε!
Παρέμ’ / Ζατίμ την ψ̌η μ’ εχάσα| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| άμον | σαν, όπως, καθώς | ἅμα | |
| απέσ’ | μέσα | ||
| ατά | αυτά | ||
| γεσίρ’ | κυριολ. αιχμάλωτος, υποδουλωμένος, μτφ. συναισθηματικά υποδουλωμένος, εξαρτημένος μτφ. ταλαίπωρος, αυτός που έχει υποστεί κακουχίες | esir/esīr | |
| δουλείαν | δουλειά | ||
| ελέπ’ | βλέπει/βλέπω | ||
| ελίβωσεν | συννέφιασε | ||
| ερχίνεσεν | άρχισε | ||
| εσόν | δικός/ή/ό σου | ||
| εφόρ’νες | φορούσες | ||
| εχάσα | έχασα | ||
| εχώρ’νες | χωρούσες | ||
| ζατίμ | εξάλλου | zaten/ẕāten | |
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| καθημερ’νά | καθημερινά | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κυρού | πατέρα | ||
| λώματα | ρούχα | λῶμα/λωμάτιον | |
| μαύ’σσα | (μαύρεσσα) μαύρη μτφ. ταλαιπωρημένη, καημένη | ||
| ομμάτι͜α | μάτια | ||
| παρέμ’ | τουλάχιστον, σε κάθε περίπτωση, μόνο μη | bari/bārī + μη | |
| πας̌ | μήπως, μπας και, είναι δυνατόν, μην τύχει (και) | μήν πᾶς | |
| πουθέν | πουθενά | ||
| πουλόπο | πουλάκι | ||
| σύρω | σέρνω, τραβώ, ρίχνω | ||
| τουλουμόπο | (υποκορ.) άσκαυλος, αγγείο | tulum | |
| χωνόν | εστία, χωνευτήρι | χῶνος < χόανος | |
| ψ̌η | ψυχή |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| άμον | σαν, όπως, καθώς | ἅμα | |
| απέσ’ | μέσα | ||
| ατά | αυτά | ||
| γεσίρ’ | κυριολ. αιχμάλωτος, υποδουλωμένος, μτφ. συναισθηματικά υποδουλωμένος, εξαρτημένος μτφ. ταλαίπωρος, αυτός που έχει υποστεί κακουχίες | esir/esīr | |
| δουλείαν | δουλειά | ||
| ελέπ’ | βλέπει/βλέπω | ||
| ελίβωσεν | συννέφιασε | ||
| ερχίνεσεν | άρχισε | ||
| εσόν | δικός/ή/ό σου | ||
| εφόρ’νες | φορούσες | ||
| εχάσα | έχασα | ||
| εχώρ’νες | χωρούσες | ||
| ζατίμ | εξάλλου | zaten/ẕāten | |
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| καθημερ’νά | καθημερινά | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κυρού | πατέρα | ||
| λώματα | ρούχα | λῶμα/λωμάτιον | |
| μαύ’σσα | (μαύρεσσα) μαύρη μτφ. ταλαιπωρημένη, καημένη | ||
| ομμάτι͜α | μάτια | ||
| παρέμ’ | τουλάχιστον, σε κάθε περίπτωση, μόνο μη | bari/bārī + μη | |
| πας̌ | μήπως, μπας και, είναι δυνατόν, μην τύχει (και) | μήν πᾶς | |
| πουθέν | πουθενά | ||
| πουλόπο | πουλάκι | ||
| σύρω | σέρνω, τραβώ, ρίχνω | ||
| τουλουμόπο | (υποκορ.) άσκαυλος, αγγείο | tulum | |
| χωνόν | εστία, χωνευτήρι | χῶνος < χόανος | |
| ψ̌η | ψυχή |

