Τα κάλλι͜α και τ’ εμορφάδας/Ας σ’ άσπρα κι ας σα κόκκινα
Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό | Χαράλαμπος Παρχαρίδης

Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό | Χαράλαμπος Παρχαρίδης
Τα κάλλι͜α και τ’ εμορφά̤δας,
τρυγόνι μ’, ντο θα ’φτας; -ι
Εκεί σον κόσμον πασ̌κείμ’ ντο
θα παίρτς ατα και πας; -ι
Ανάθεμα ντο έταξες,
ανάθεμα ντ’ εδώκες
Σου τουσ̌μανίων τα χ̌έρι͜α
την ψ̌η μ’ επαρεδώκες
Που αποθάν’ ’κι κλώσ̌κεται
και που γερά ’κι νείται
Έλα, τρυγόνι μ’/τρυγόνα μ’, μετ’ εμέν,
ντ’ εποίκες με κανείται
♫
Ας σ’ άσπρα κι ας σα κόκκινα
ασ’ όλια εσύ -ν- επέρες
Εσύ -ν- είσαι τραντάφυλλον
ντο φυτρών’ σα παχτσ̌έδες
Εγώ αγαπώ σε κι έρχουμαι
κι εσύ παραμερί͜εις με
Ντόσιλεον καρδόπον έ͜εις;
Σίτι͜α γελώ, κλαινί͜εις με| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αποθάν’ | πεθαίνει | ||
| ας σ’ | (ας σου) από του, από τότε που/αφότου, (ας σο) από το/τα | ||
| ας σα | απ’ τα | ασό σα (από τα) | |
| ασ’ | από | ||
| ατα | αυτά | ||
| γερά | γερνάει | ||
| έ͜εις | έχεις | ||
| εδώκες | έδωσες | ||
| εμορφά̤δας | ομορφιές | ||
| επαρεδώκες | παρέδωσες | ||
| επέρες | πήρες | ||
| εποίκες | έκανες, έφτιαξες | ποιέω-ῶ | |
| έρχουμαι | έρχομαι | ||
| κάλλι͜α | κάλλη | ||
| κανείται | είναι αρκετό, επαρκεί για κτ | ἱκανόω | |
| καρδόπον | καρδούλα | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κλαινί͜εις | κάνεις κάποιον να κλάψει, στενοχωρείς | ||
| κλώσ̌κεται | (αμετάβ.) γυρίζει, επιστρέφει | ||
| μετ’ | μαζί με (με αιτιατική), με (τρόπος) | ||
| νείται | ανανεώνεται, ξανανιώνει | ||
| ντόσιλεον | τί λογής; | ||
| όλια | όλα | ||
| παίρτς | παίρνεις | ||
| παραμερί͜εις | παραμερίζεις | ||
| πασ̌κείμ’ | μήπως, μήπως (και) | πᾶς καί ἔνι | |
| παχτσ̌έδες | κήποι, περιβόλια | bahçe/bāġçe | |
| σίτι͜α | καθώς, ενώ | σόταν<εις όταν | |
| τουσ̌μανίων | εχθρών | düşman/duşmān | |
| τραντάφυλλον | τριαντάφυλλο | ||
| τρυγόνα | το πουλί τρυγόνι, χαϊδευτική προσφώνηση γυναίκας | τρυγών<τρύζω | |
| τρυγόνι | το πουλί τρυγόνι, χαϊδευτική προσφώνηση γυναίκας | τρυγών<τρύζω | |
| ’φτας | (ευτάς) κάνεις, φτιάχνεις | εὐθειάζω | |
| ψ̌η | ψυχή |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αποθάν’ | πεθαίνει | ||
| ας σ’ | (ας σου) από του, από τότε που/αφότου, (ας σο) από το/τα | ||
| ας σα | απ’ τα | ασό σα (από τα) | |
| ασ’ | από | ||
| ατα | αυτά | ||
| γερά | γερνάει | ||
| έ͜εις | έχεις | ||
| εδώκες | έδωσες | ||
| εμορφά̤δας | ομορφιές | ||
| επαρεδώκες | παρέδωσες | ||
| επέρες | πήρες | ||
| εποίκες | έκανες, έφτιαξες | ποιέω-ῶ | |
| έρχουμαι | έρχομαι | ||
| κάλλι͜α | κάλλη | ||
| κανείται | είναι αρκετό, επαρκεί για κτ | ἱκανόω | |
| καρδόπον | καρδούλα | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κλαινί͜εις | κάνεις κάποιον να κλάψει, στενοχωρείς | ||
| κλώσ̌κεται | (αμετάβ.) γυρίζει, επιστρέφει | ||
| μετ’ | μαζί με (με αιτιατική), με (τρόπος) | ||
| νείται | ανανεώνεται, ξανανιώνει | ||
| ντόσιλεον | τί λογής; | ||
| όλια | όλα | ||
| παίρτς | παίρνεις | ||
| παραμερί͜εις | παραμερίζεις | ||
| πασ̌κείμ’ | μήπως, μήπως (και) | πᾶς καί ἔνι | |
| παχτσ̌έδες | κήποι, περιβόλια | bahçe/bāġçe | |
| σίτι͜α | καθώς, ενώ | σόταν<εις όταν | |
| τουσ̌μανίων | εχθρών | düşman/duşmān | |
| τραντάφυλλον | τριαντάφυλλο | ||
| τρυγόνα | το πουλί τρυγόνι, χαϊδευτική προσφώνηση γυναίκας | τρυγών<τρύζω | |
| τρυγόνι | το πουλί τρυγόνι, χαϊδευτική προσφώνηση γυναίκας | τρυγών<τρύζω | |
| ’φτας | (ευτάς) κάνεις, φτιάχνεις | εὐθειάζω | |
| ψ̌η | ψυχή |

Μουσική α’ κομματιού: Χαράλαμπος Παρχαρίδης
