
Στιχουργοί: Βασίλης Μωυσιάδης
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Αντάρτη μ’, ανεγνώριμε μ’
αιώνιον ο ύπνο σ’
Με δά̤κρα̤ και αμάραντα
πλεκ’μένον έν’ ο ύμνο σ’
Εθέλεσες ισότηταν,
να φέρτς ελευθερίαν
Και επλερώθες, παλληκάρ’
με σφαίραν σην καρδίαν
Άταφος και αμόναστος
πού κέσ’ επεκοιμέθες;
Ήλε μ’, πού εβασίλεψες;
καμίαν πώς ’κ’ ευρέθες;
Μ’ ατίμετον ηρωισμόν
ας ση ζωήν εδέβες
Αντάρτη μ’, ανεγνώριμε μ’
δικαίωσην ’κ’ επέρες
Αλήγορον πουλίν η ψ̌η σ’
σα επουράνια επήεν
Και -ν- είνας μανίτσαν για τ’ εσέν
σα μαύρα ετυλίεν
Κουτούλα και μαυράχαρος
π’ επέρεν το χαπάρι σ’
Κλαίει, μαλλοχτουπίεται
για τον χαμό σ’ σο γιάνι σ’
Πού καικά τα στουδόπα σου;
απάν’ σ’ αετού φωλέαν
Κείντανε και σκουντουλίζ’νε
θύμπιρον, παρουτέαν
Άτσ̌απα, ποίος ’κ’ έκλαψεν
τη Κωσταντά τον Στύλον;
Αντάμα και τον φίλον ατ’,
τον Κιόλιαλην τον Χρήστον| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αλήγορον | γρήγορο | ||
| αμάραντα | (επιστ. Helichrysum stoechas) τα αγριολούλουδα ελίχρυσος ο πολύτιμος | ||
| ανεγνώριμε | μη γνώριμε, άγνωστε | ||
| αντάμα | μαζί | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| ατίμετον | ανεκτίμητο | ||
| άτσ̌απα | άραγε, αναρωτιέμαι | acaba/ʿacebā | |
| γιάνι | πλάι, πλευρό | yan | |
| δά̤κρα̤ | δάκρυα | ||
| εδέβες | πέρασες, έφυγες, διάβηκες | διαβαίνω | |
| εθέλεσες | θέλησες | ||
| είνας | ένας/μία | ||
| έν’ | είναι | ||
| επεκοιμέθες | αποκοιμήθηκες | ||
| επέρεν | πήρε | ||
| επέρες | πήρες | ||
| επήεν | πήγε | ||
| επλερώθες | πληρώθηκες, ανταμείφθηκες | ||
| ετυλίεν | τυλίχθηκε | ||
| ευρέθες | βρέθηκες | ||
| θύμπιρον | θυμάρι | θύμβρη<θύμβρα | |
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| καικά | προς τα κάτω, εκεί ακριβώς, κοντά | ||
| καμίαν | ποτέ | ||
| κείντανε | κείτονται, ξαπλώνουν | ||
| κέσ’ | προς τα εκεί, προς το μέρος εκείνο | κέσου<κεῖσ’<κεῖσε<ἐκεῖσε | |
| κουτούλα | αυτή που τραβάει τα μαλλιά της, προσφώνηση χήρας γυναίκας | ||
| μαλλοχτουπίεται | μαδάει τα μαλλιά του/της | ||
| παρουτέαν | μπαρουτιά | barut/bārūd | |
| πλεκ’μένον | πλεγμένος/ο | ||
| ποίος | (ερωτημ.) ποιός, (αναφ.αντων.) όποιος | ||
| σκουντουλίζ’νε | ευωδιάζουν, μοσχοβολούν | ||
| στουδόπα | (υποκορ.) οστά, κοκκαλάκια | ὀστοῦν~οστούδιον | |
| φέρτς | φέρεις, φέρνεις | ||
| φωλέαν | φωλιά | ||
| χαπάρι | χαμπάρι, είδηση, μαντάτο | haber/ḫaber | |
| ψ̌η | ψυχή |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αλήγορον | γρήγορο | ||
| αμάραντα | (επιστ. Helichrysum stoechas) τα αγριολούλουδα ελίχρυσος ο πολύτιμος | ||
| ανεγνώριμε | μη γνώριμε, άγνωστε | ||
| αντάμα | μαζί | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| ατίμετον | ανεκτίμητο | ||
| άτσ̌απα | άραγε, αναρωτιέμαι | acaba/ʿacebā | |
| γιάνι | πλάι, πλευρό | yan | |
| δά̤κρα̤ | δάκρυα | ||
| εδέβες | πέρασες, έφυγες, διάβηκες | διαβαίνω | |
| εθέλεσες | θέλησες | ||
| είνας | ένας/μία | ||
| έν’ | είναι | ||
| επεκοιμέθες | αποκοιμήθηκες | ||
| επέρεν | πήρε | ||
| επέρες | πήρες | ||
| επήεν | πήγε | ||
| επλερώθες | πληρώθηκες, ανταμείφθηκες | ||
| ετυλίεν | τυλίχθηκε | ||
| ευρέθες | βρέθηκες | ||
| θύμπιρον | θυμάρι | θύμβρη<θύμβρα | |
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| καικά | προς τα κάτω, εκεί ακριβώς, κοντά | ||
| καμίαν | ποτέ | ||
| κείντανε | κείτονται, ξαπλώνουν | ||
| κέσ’ | προς τα εκεί, προς το μέρος εκείνο | κέσου<κεῖσ’<κεῖσε<ἐκεῖσε | |
| κουτούλα | αυτή που τραβάει τα μαλλιά της, προσφώνηση χήρας γυναίκας | ||
| μαλλοχτουπίεται | μαδάει τα μαλλιά του/της | ||
| παρουτέαν | μπαρουτιά | barut/bārūd | |
| πλεκ’μένον | πλεγμένος/ο | ||
| ποίος | (ερωτημ.) ποιός, (αναφ.αντων.) όποιος | ||
| σκουντουλίζ’νε | ευωδιάζουν, μοσχοβολούν | ||
| στουδόπα | (υποκορ.) οστά, κοκκαλάκια | ὀστοῦν~οστούδιον | |
| φέρτς | φέρεις, φέρνεις | ||
| φωλέαν | φωλιά | ||
| χαπάρι | χαμπάρι, είδηση, μαντάτο | haber/ḫaber | |
| ψ̌η | ψυχή |

