
Στιχουργοί: Νάκος Ευσταθιάδης
Συνθέτες: Θόδωρος Παυλίδης
Άνοιξη το χ̌ελιδόν’¹,
με το χ̌ιόν’ ο χ̌ειμωγκόν
Το παράπονον τ’ εσόν
την ψ̌η μ’ φαρμακών’
Η εγκάλι͜α και τ’ εσόν,
ο παράδεισον τ’ εμόν
Τ’ αρνόπο μ’ σ’ ορμάν’ εβγών’
και ζευγαρών’ τ’ αηδόν’
Το πουλί μ’ σ’ ορμάν’ εβγαίν’
και η μέρα ’κι δι͜αβαίν’
Κι όντες έν’ σ’ εμόν το γιάν’
μυρίζ’ τουτουγιάν’
Η εγκάλι͜α και τ’ εσόν,
ο παράδεισον τ’ εμόν
Τ’ αρνόπο μ’ σ’ ορμάν’ εβγών’
και ζευγαρών’ τ’ αηδόν’
Το γιαβρί μ’ όντες πονεί
το αηδόν’ ’κι κελαηδεί
Όλεν το ορμάν’ περ’μέν’
να κλώσ̌κεται σ’ εμέν
Η εγκάλι͜α και τ’ εσόν,
ο παράδεισον τ’ εμόν
Τ’ αρνόπο μ’ σ’ ορμάν’ εβγών’
και ζευγαρών’ τ’ αηδόν’| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αρνόπο | αρνάκι, χαϊδευτική προσφώνηση γυναίκας | ||
| γιαβρί | μωρό, μικρό, παιδί | yavru | |
| γιάν’ | πλάι, πλευρά | yan | |
| δι͜αβαίν’ | (για τόπο) περνάει/ώ, διασχίζει/ω, (για χρόνο) περνάει/ώ | διαβαίνω | |
| εβγαίν’ | βγαίνει | ||
| εβγών’ | βγαίνει | ||
| εγκάλι͜α | αγκαλιά | ||
| εμόν | δικός/ή/ό μου | ἐμοῦ | |
| έν’ | είναι | ||
| εσόν | δικός/ή/ό σου | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κλώσ̌κεται | (αμετάβ.) γυρίζει, επιστρέφει | ||
| όλεν | όλη/ο, ολόκληρη/ο | ||
| όντες | όταν | ||
| ορμάν’ | δάσος | orman | |
| περ’μέν’ | περιμένει | ||
| τουτουγιάν’ | το φυτό αμάραντος (Helichrysum stoechas – Ελίχρυσος ο πολύτιμος) | dudiye otu/tutuya | |
| φαρμακών’ | φαρμακώνει, δηλητηριάζει | ||
| χ̌ειμωγκόν | (ονομ.) χειμώνας, (γεν.) χειμώνα | ||
| ψ̌η | ψυχή |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αρνόπο | αρνάκι, χαϊδευτική προσφώνηση γυναίκας | ||
| γιαβρί | μωρό, μικρό, παιδί | yavru | |
| γιάν’ | πλάι, πλευρά | yan | |
| δι͜αβαίν’ | (για τόπο) περνάει/ώ, διασχίζει/ω, (για χρόνο) περνάει/ώ | διαβαίνω | |
| εβγαίν’ | βγαίνει | ||
| εβγών’ | βγαίνει | ||
| εγκάλι͜α | αγκαλιά | ||
| εμόν | δικός/ή/ό μου | ἐμοῦ | |
| έν’ | είναι | ||
| εσόν | δικός/ή/ό σου | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κλώσ̌κεται | (αμετάβ.) γυρίζει, επιστρέφει | ||
| όλεν | όλη/ο, ολόκληρη/ο | ||
| όντες | όταν | ||
| ορμάν’ | δάσος | orman | |
| περ’μέν’ | περιμένει | ||
| τουτουγιάν’ | το φυτό αμάραντος (Helichrysum stoechas – Ελίχρυσος ο πολύτιμος) | dudiye otu/tutuya | |
| φαρμακών’ | φαρμακώνει, δηλητηριάζει | ||
| χ̌ειμωγκόν | (ονομ.) χειμώνας, (γεν.) χειμώνα | ||
| ψ̌η | ψυχή |

[Σημ. Ο τίτλος του βίντεο στο YouTube δεν αντιστοιχεί στο τραγούδι που ακούγεται το οποίο είναι και το εδώ αναγραφόμενο] ¹ Ορθότερη η χρήση του «χ̌ελιδόν’» (με παχύ χ), στην ποντιακή
