
Στιχουργοί: Γιώργος Αμαραντίδης
Συνθέτες: Γιώργος Αμαραντίδης
Κουτνίν σπαρέλ’ θα ’φτάω σε,
κουμάσ̌’ Χατσαβερίτ’κον
Να έχ̌’ ράψην Καπίκεης
και χάρτσ̌ιν Λιβερίτ’κον
Έμορφοι οι νυφάδες
αδά σ’ Αγουρζενόν
Ζιπούνα και κουτνίν φορούν
κι ο πρόσωπον αλών’
Δύο κορτσόπα έμορφα
στέκ’νε και καλατσ̌εύ’νε
Εθαρρείς είμαι δι͜άβολος,
εμέν ’κι γιανασ̌εύ’νε
Σ’ εμέν η μήνα, χρόνος έν’,
η μέρα, εβδομάδα!
Έχασα την τρυγόνα μου,
ν’ αηλί τ’ εμόν την μάναν!
Φιλίτικον μικρίτικον,
νασάν που απαντά σε
Ατουπέσ’ σα στομόχ̌ειλα
φιλεί φιλεί, χορτά͜ει σε| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| Αγουρζενόν | χωριό της Ματσούκας του Πόντου | ||
| αδά | εδώ | ||
| αηλί | αλίμονο | ἀ- + μεσαιωνική ελληνική ἠλί < εβραϊκά אל (θεός) | |
| αλών’ | αλώνι | ||
| απαντά | απαντάει, συναντάει | ||
| ατουπέσ’ | εκεί μέσα | ατού+απέσ' | |
| γιανασ̌εύ’νε | πλησιάζουν, πλευρίζουν | yanaşmak | |
| εθαρρείς | θαρρείς, νομίζεις, υποθέτεις | ||
| εμόν | δικός/ή/ό μου | ἐμοῦ | |
| έμορφα | όμορφα | ||
| έμορφοι | όμορφοι/ες | ||
| έν’ | είναι | ||
| έχ̌’ | έχει | ||
| ζιπούνα | μακρύ μανικωτό φόρεμα χωρίς ραφή στους ώμους | ζιπούνι < giubbone < jubba | |
| καλατσ̌εύ’νε | ομιλούν, συνομιλούν, συζητούν | keleci=καλός λόγος (Παλαιά Τουρκική Ανατολίας) | |
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κορτσόπα | κοριτσάκια | ||
| κουμάσ̌’ | υφαντό υλικό από βαμβάκι, μαλλί, μετάξι κ.λπ. που υφαίνεται σε μηχανή, δαντέλα | kumaş/ḳumāş | |
| κουτνίν | είδος χοντρού, στενού υφάσματος υφασμένου από βαμβάκι ή από βαμβάκι αναμεμειγμένο με μετάξι | kutnu/ḳuṭnī<qutn (قُطْن)=βαμβάκι | |
| μικρίτικον | μικρούλικο/α | ||
| ν’ αηλί | αλίμονο | μεσαιων. ελλ. ἀλί<ἀ- + ἠλί (εβραϊκά אל)= θεός | |
| νασάν | χαρά σε | ||
| νυφάδες | νύφες | ||
| ράψην | ραφή | ||
| σπαρέλ’ | μέρος γυναικείας ενδυμασίας αυτοτελές που χρησιμεύει ως κάλυμμα του στήθους | spalliera | |
| στέκ’νε | στέκουν | ||
| στομόχ̌ειλα | τα χείλια του στόματος | ||
| τρυγόνα | το πουλί τρυγόνι, χαϊδευτική προσφώνηση γυναίκας | τρυγών<τρύζω | |
| φιλίτικον | αξιοφίλητο | ||
| ’φτάω | (ευτάω) κάνω, φτιάχνω | εὐθειάζω | |
| χάρτσ̌ιν | συμπληρωματικό ή διακοσμητικό σιρίτιο που χρησιμοποιείται κατά το ράψιμο ρούχων | harç<ḫarc | |
| χορτά͜ει | χορτάζει |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| Αγουρζενόν | χωριό της Ματσούκας του Πόντου | ||
| αδά | εδώ | ||
| αηλί | αλίμονο | ἀ- + μεσαιωνική ελληνική ἠλί < εβραϊκά אל (θεός) | |
| αλών’ | αλώνι | ||
| απαντά | απαντάει, συναντάει | ||
| ατουπέσ’ | εκεί μέσα | ατού+απέσ' | |
| γιανασ̌εύ’νε | πλησιάζουν, πλευρίζουν | yanaşmak | |
| εθαρρείς | θαρρείς, νομίζεις, υποθέτεις | ||
| εμόν | δικός/ή/ό μου | ἐμοῦ | |
| έμορφα | όμορφα | ||
| έμορφοι | όμορφοι/ες | ||
| έν’ | είναι | ||
| έχ̌’ | έχει | ||
| ζιπούνα | μακρύ μανικωτό φόρεμα χωρίς ραφή στους ώμους | ζιπούνι < giubbone < jubba | |
| καλατσ̌εύ’νε | ομιλούν, συνομιλούν, συζητούν | keleci=καλός λόγος (Παλαιά Τουρκική Ανατολίας) | |
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κορτσόπα | κοριτσάκια | ||
| κουμάσ̌’ | υφαντό υλικό από βαμβάκι, μαλλί, μετάξι κ.λπ. που υφαίνεται σε μηχανή, δαντέλα | kumaş/ḳumāş | |
| κουτνίν | είδος χοντρού, στενού υφάσματος υφασμένου από βαμβάκι ή από βαμβάκι αναμεμειγμένο με μετάξι | kutnu/ḳuṭnī<qutn (قُطْن)=βαμβάκι | |
| μικρίτικον | μικρούλικο/α | ||
| ν’ αηλί | αλίμονο | μεσαιων. ελλ. ἀλί<ἀ- + ἠλί (εβραϊκά אל)= θεός | |
| νασάν | χαρά σε | ||
| νυφάδες | νύφες | ||
| ράψην | ραφή | ||
| σπαρέλ’ | μέρος γυναικείας ενδυμασίας αυτοτελές που χρησιμεύει ως κάλυμμα του στήθους | spalliera | |
| στέκ’νε | στέκουν | ||
| στομόχ̌ειλα | τα χείλια του στόματος | ||
| τρυγόνα | το πουλί τρυγόνι, χαϊδευτική προσφώνηση γυναίκας | τρυγών<τρύζω | |
| φιλίτικον | αξιοφίλητο | ||
| ’φτάω | (ευτάω) κάνω, φτιάχνω | εὐθειάζω | |
| χάρτσ̌ιν | συμπληρωματικό ή διακοσμητικό σιρίτιο που χρησιμοποιείται κατά το ράψιμο ρούχων | harç<ḫarc | |
| χορτά͜ει | χορτάζει |

