
Στιχουργοί: Αλέξανδρος Παρχαρίδης
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Εποίκες ντο θ’ εποίν’νες με,
έκαψες τον καμένον
Εγέλασες με τον καρίπ’,
έγλυσες τον γλυσμένον
Τρυγόνα μ’, η σεβτά τ’ εσόν
θα σ’κών’ και σύρ’ και χάν’ με
Έρθεν ο Θεόν εμέρωσεν
και ύπνος ’κι πιάν’ με
Ντ’ εθέλ’νες, πουλί μ’, κι έφευες;
’ρωτώ σε, για τ’ όποιον
Κι επέμ’νεν το καρδόπο μου
κουσνόν μέρος και κρύον
Ατσ̌ά πού είσαι, ντο ευτάς,
πού κέσ’ καταματούσαι;
Πού κέσ’ αραεύ’ς κιμιάν
άντζ̌ακ για να λαρούσαι;| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| άντζ̌ακ | μόλις που, μετά βίας, τότε μόνο | ancak | |
| αραεύ’ς | ψάχνεις, αναζητάς, γυρεύεις | aramak | |
| ατσ̌ά | άραγε | acep/ʿaceb | |
| για τ’ όποιον | για ποιό λόγο; | ||
| γλυσμένον | συνθλιμμένο, λιωμένο | ||
| έγλυσες | συνέθλιψες, έλιωσες | ||
| εθέλ’νες | ήθελες | ||
| εμέρωσεν | ξημέρωσε | ||
| επέμ’νεν | απόμεινε | ||
| εποίκες | έκανες, έφτιαξες | ποιέω-ῶ | |
| εποίν’νες | έκανες, έφτιαχνες | ποιέω-ῶ | |
| έρθεν | ήρθε | ||
| εσόν | δικός/ή/ό σου | ||
| ευτάς | κάνεις, φτιάχνεις | εὐθειάζω | |
| έφευες | έφευγες | ||
| καρδόπο | καρδούλα | ||
| καρίπ’ | μοναχικό, ορφανό, εξαθλιωμένο | garip/ġarīb | |
| κέσ’ | προς τα εκεί, προς το μέρος εκείνο | κέσου<κεῖσ’<κεῖσε<ἐκεῖσε | |
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κιμιάν | φυτό μυθικό (το οποίο πιστεύεται ότι μεταβάλει μαγικά το γάλα σε βούτυρο ή ότι θεραπεύει όλες τις αρρώστιες), μτφ. κάτι το εξαιρετικά πολύτιμο ή αγαπητό & γι’ αυτό καλά φυλασσόμενο | kimya/kīmyāʾ<χύμα < χέω | |
| κουσνόν | ανήλιο, υγρό, χειμωνιάτικο | kış | |
| λαρούσαι | γιατρεύεσαι, θεραπεύεσαι | ||
| πιάν’ | πιάνει | ||
| σεβτά | αγάπη, έρωτας | sevda/sevdā | |
| σ’κών’ | σηκώνω/ει | ||
| σ’κών’ και σύρ’ | (εκφ) απορρίπτει, πετάει | ||
| σύρ’ | σύρω/ει, τραβάω/ει, ρίχνω/ει | ||
| τρυγόνα | το πουλί τρυγόνι, χαϊδευτική προσφώνηση γυναίκας | τρυγών<τρύζω | |
| χάν’ | χάνει, παύει να έχει, διώχνει |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| άντζ̌ακ | μόλις που, μετά βίας, τότε μόνο | ancak | |
| αραεύ’ς | ψάχνεις, αναζητάς, γυρεύεις | aramak | |
| ατσ̌ά | άραγε | acep/ʿaceb | |
| για τ’ όποιον | για ποιό λόγο; | ||
| γλυσμένον | συνθλιμμένο, λιωμένο | ||
| έγλυσες | συνέθλιψες, έλιωσες | ||
| εθέλ’νες | ήθελες | ||
| εμέρωσεν | ξημέρωσε | ||
| επέμ’νεν | απόμεινε | ||
| εποίκες | έκανες, έφτιαξες | ποιέω-ῶ | |
| εποίν’νες | έκανες, έφτιαχνες | ποιέω-ῶ | |
| έρθεν | ήρθε | ||
| εσόν | δικός/ή/ό σου | ||
| ευτάς | κάνεις, φτιάχνεις | εὐθειάζω | |
| έφευες | έφευγες | ||
| καρδόπο | καρδούλα | ||
| καρίπ’ | μοναχικό, ορφανό, εξαθλιωμένο | garip/ġarīb | |
| κέσ’ | προς τα εκεί, προς το μέρος εκείνο | κέσου<κεῖσ’<κεῖσε<ἐκεῖσε | |
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κιμιάν | φυτό μυθικό (το οποίο πιστεύεται ότι μεταβάλει μαγικά το γάλα σε βούτυρο ή ότι θεραπεύει όλες τις αρρώστιες), μτφ. κάτι το εξαιρετικά πολύτιμο ή αγαπητό & γι’ αυτό καλά φυλασσόμενο | kimya/kīmyāʾ<χύμα < χέω | |
| κουσνόν | ανήλιο, υγρό, χειμωνιάτικο | kış | |
| λαρούσαι | γιατρεύεσαι, θεραπεύεσαι | ||
| πιάν’ | πιάνει | ||
| σεβτά | αγάπη, έρωτας | sevda/sevdā | |
| σ’κών’ | σηκώνω/ει | ||
| σ’κών’ και σύρ’ | (εκφ) απορρίπτει, πετάει | ||
| σύρ’ | σύρω/ει, τραβάω/ει, ρίχνω/ει | ||
| τρυγόνα | το πουλί τρυγόνι, χαϊδευτική προσφώνηση γυναίκας | τρυγών<τρύζω | |
| χάν’ | χάνει, παύει να έχει, διώχνει |

