Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Μάνα, σ’ ακείνο το ραχ̌ίν, τ’ άλλο επεκεί μερέαν Στέκ’ εκκλησι͜άν ολόχρυσον, μολύβι στεγασμένον Τα παραστάρι͜α ολόχρυσα κι η πόρτα μαρμαρένι͜ον Εσέβα απέσ’ κι εντράνεσα· χρυσή κόρη κοιμάται Εκλίστα κα’ κι εφίλεσα σ’ ομμάτι͜α και σ’ οφρύδι͜α Τ’ ομμάτι͜α φως εγόμωσαν¹, το στόμαν ατ’ς λαλίαν Η κόρ’ εκαταράθε με έναν αγνόν κατάραν «Να πας», είπεν «και ν’ αρρωσταίντς σ’ εβραίικα μοναστήρι͜α Να ψαλαφάς αρρωστικόν ντο ’κ’ έν’, ντου ’κ’ ευρισκάται Αγρελαφί’ χλωρόν τυρίν κι αγρεπροβάτας γάλαν»
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αγνόν | αλλόκοτο/η, περίεργο/η, σπουδαίο/α, αξιοθαύμαστο/η | ἀγνώς (άγνωστος)<ἀ- + γιγνώσκω | |
| αγρελαφί’ | άγριου ελαφιού | ||
| αγρεπροβάτας | άγριας προβατίνας | ||
| ακείνο | εκείνο | ||
| απέσ’ | μέσα | ||
| αρρωσταίντς | αρρωσταίνεις | ||
| αρρωστικόν | έδεσμα σπάνιο που ζητάει ασθενής ή που δίνεται σε αυτόν | ||
| ατ’ς | αυτής/της ή αυτούς/τους | ||
| εγόμωσαν | γέμισαν | ||
| εκαταράθε | καταράστηκε | ||
| εκλίστα | έσκυψα, έκλινα | ||
| έν’ | είναι | ||
| εντράνεσα | κοίταξα προσεκτικά, παρατήρησα | ἐντρανίζω | |
| επεκεί | από εκεί, από τότε, ύστερα, κατόπιν | ||
| εσέβα | μπήκα | ||
| ευρισκάται | βρίσκεται | ||
| εφίλεσα | φίλησα | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κα’ | κάτω | ||
| λαλίαν | λαλιά, φωνή | ||
| μερέαν | μεριά | ||
| ντου | ότι, που, αυτό/ά που | ||
| ομμάτι͜α | μάτια | ||
| οφρύδι͜α | φρύδια | ||
| παραστάρι͜α | τα κάθετα καδρόνια του κασώματος πόρτας | ||
| ραχ̌ίν | βουνό, ράχη | ||
| ψαλαφάς | ζητάς, αιτείσαι |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αγνόν | αλλόκοτο/η, περίεργο/η, σπουδαίο/α, αξιοθαύμαστο/η | ἀγνώς (άγνωστος)<ἀ- + γιγνώσκω | |
| αγρελαφί’ | άγριου ελαφιού | ||
| αγρεπροβάτας | άγριας προβατίνας | ||
| ακείνο | εκείνο | ||
| απέσ’ | μέσα | ||
| αρρωσταίντς | αρρωσταίνεις | ||
| αρρωστικόν | έδεσμα σπάνιο που ζητάει ασθενής ή που δίνεται σε αυτόν | ||
| ατ’ς | αυτής/της ή αυτούς/τους | ||
| εγόμωσαν | γέμισαν | ||
| εκαταράθε | καταράστηκε | ||
| εκλίστα | έσκυψα, έκλινα | ||
| έν’ | είναι | ||
| εντράνεσα | κοίταξα προσεκτικά, παρατήρησα | ἐντρανίζω | |
| επεκεί | από εκεί, από τότε, ύστερα, κατόπιν | ||
| εσέβα | μπήκα | ||
| ευρισκάται | βρίσκεται | ||
| εφίλεσα | φίλησα | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κα’ | κάτω | ||
| λαλίαν | λαλιά, φωνή | ||
| μερέαν | μεριά | ||
| ντου | ότι, που, αυτό/ά που | ||
| ομμάτι͜α | μάτια | ||
| οφρύδι͜α | φρύδια | ||
| παραστάρι͜α | τα κάθετα καδρόνια του κασώματος πόρτας | ||
| ραχ̌ίν | βουνό, ράχη | ||
| ψαλαφάς | ζητάς, αιτείσαι |
¹ Καταγράφεται ήδη από τον Τριαντάφυλλο Γεωργιάδη ως «τ’ ομμάτι͜α τ’ς φως εγόμωσα» που στέκει καλύτερα νοηματικά.
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 